فردا نکوداشت ۵٠ سالگی بورس ایران با حضور کهنه کاران این بازار و مسئولین اقتصاد کشور برگزار می شود.در دعوتنامه برگزاری این رویداد سمبلیک از حضور یک مقام ارشد خبر داده شده و خیلی ها امیدوارند که رئیس جمهور روحانی بالاخره پس از گذشت حدود ۵ سال از اداره قوه مجریه یک ساعتی هم وقت برای بازاری بگذارد که سال هاست عنوان «ویترین اقتصادی» کشور را یدک می کشد ، بازاری که فردا هجده هزار و دویست و شصت و دومین روز از فعالیت خود را آغاز می کند!

بورس۲۴ : فردا نکوداشت 50 سالگی بورس ایران با حضور کهنه کاران این بازار و مسئولین اقتصاد کشور برگزار می شود.در دعوتنامه برگزاری این رویداد سمبلیک از حضور یک مقام ارشد خبر داده شده و خیلی ها امیدوارند که رئیس جمهور روحانی بالاخره پس از گذشت حدود 5 سال از اداره قوه مجریه یک ساعتی هم وقت برای بازاری بگذارد که سال هاست عنوان «ویترین اقتصادی» را یدک می کشد ، بازاری که فردا هجده هزار و دویست و شصت و دومین روز از فعالیت خود را آغاز می کند!

در 18 نوشتار تاریخی از سرگذشت تاسیس بورس در ایران خواندیم : «پس از آن که در سال 1315 فکر تاسیس بازار سرمایه در کشور به وجود آمد و اقدامات اولیه برای تاسیس این بازار عملیاتی شد، در سال 1337 آغاز مذاکرات برای تاسیس بورس صورت گرفت و در سال 1345 قانون تاسیس بورس تصویب شد و بهمن سال 1346آغازی بر فعالیت های بورس سهام بود، تا سال 1357 بورس در حال رسیدن به بلوغ و افزایش تعداد شرکت های پذیرفته شده و افزایش گردش نقدینگی بود، مجموع تعداد شرکت های پذیرفته شده در بورس به 105 شرکت رسید. پس از انقلاب شاهد افت فعالیت در بورس و ملی شدن برخی صنایع و ادغام بانک ها بودیم و بورس تهران به دلیل تغییرات سیاسی و جنگ با مشکلاتی روبرو شد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، وقایع اقتصادی خاصی در کشور به ثبت رسید که نقش زیادی در فضای سرمایه گذاری و نحوه اداره اقتصاد کشور داشت. در واقع نقش اصلی بازار سرمایه تامین منابع مالی است. با توجه به ملی شدن صنایع نقش بخش خصوصی در اقتصاد به شدت کاهش یافت و بخش تعاونی نیز صرفا به توزیع و مصرف کالاها می پرداخت و با این حساب اقتصاد به شکل کاملا دولتی در آمد . از نیمه دوم سال 1357 که مبارزات و اعتصابات مردم به اوج خود رسید معاملات در بورس اوراق بهادار تهران به دلایل متعددی به شدت کاهش یافت و تقریبا راکد گردید و در دوران پس از انقلاب تعداد کارگزاران از 29 شرکت به 15شرکت کاهش یافت ، در اواخر سال 57 معاملات ناچیزی روی سهام و اوراق قرضه انجام گرفت ، در سال 1359تا 1367 نقش اله ویردی رجائی سلماسی به عنوان دبیر کل سازمان کارگزارن بورس اوراق بهادار تهران در حفاظت از شالوده کلی بورس بسیار برجسته بود.»

و اما روزهای جدی تر بازار سرمایه ایران...

تا دهه 80 بورس روند نه چندان پر رونق خود را ادامه داد و از نیمه اول دهه 80 بورس با تغییراتی در قوانین روبرو شد. پیش از تأسیس سازمان بورس و اوراق بهادار (در سال ۱۳۸۴)، «سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران (سابق)»، هم‌زمان، عهده‌دار نظارت و عملیات بازار اوراق بهادار ایران بود؛ ولی، با تصویب قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران توسط مجلس شورای اسلامی در ۱ آذر ۱۳۸۴ عملیات اجرایی بورس‌ها به بورس اوراق بهادار تهران،فرابورس ایران،بورس کالای ایران و بورس انرژی همگی در قالب شرکت سهامی عام و مسئولیت نظارت بر این بورس‌ها، نهادهای مالی و اوراق بهادار به شورای عالی بورس و اوراق بهادارو سازمان بورس و اوراق بهادار واگذار شد.ریاست سازمان بورس و اوراق بهادار از ابتدای تأسیس بر عهده علی صالح‌آبادی بود و در ۲۵ آذر ۱۳۹۳،محمد فطانت فردعهده‌دار این وظیفه شد.پس از استعفای محمد فطانت فرد، در تاریخ ۵ مرداد ۱۳۹۵، شاپور محمدی ریاست این سازمان را بر عهده گرفت و شرکت سپرده گذاری، مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه و سامانه کدال در راستای ایجاد زیر ساخت های لازم در سال 1384 راه اندازی شدند.در سال 1387سازمان بورس و اوراق بهادار مجوز تاسیس فرابورس را صادر کرد و تا پیش از آن در سال 1386 بورس کالا راه اندازی شده بود، بخش های دیگری از جمله کانون کارگزاران،شرکت اطلاع رسانی و خدمات بورس، شرکت مدیریت فناوری بورس و .... هم در راستای بهبود ارائه خدمات راه اندازی شدند. همه این تحولات در پی تصویب قانون جدید بازار اوراق بهادار مصوب 1384 در بازار سرمایه ایران اتفاق افتاد.

در حال حاضر بیش از 80 کارگزار در بازار سرمایه مشغول به فعالیت هستند و پس از پنجاه سال شاهد رشد و رونق نهاد های مالی مختلف از جمله تامین سرمایه ها، مشاوران سرمایه گذاری، هلدینگ های بزرگ اقتصادی ، شرکت های سبدگردان ، شرکت های پردازش اطلاعات و حدود 600 بنگاه اقتصادی در این بازار به عنوان ناشر هستیم. ارزش بازار سرمایه ایران به بیش 461هزار میلیارد تومان افزایش داشته که معادل حدود 103 میلیارد دلار است. شاخص بورس تهران به عنوان دماسنج این بازار هم اکنون در آستانه ارتفاع تاریخی 100000 واحد قرار گرفته است.

برگرفته از کتاب تاریخ بازار سرمایه ایران ؛ نوشته علی سعیدی و شادروان شهلا کشاورز نژاد