مراسم افتتاحیه بورس اوراق بهادار در اول آبان سال ١٣۴۶با حضور امیر عباس هویدا نخست وزیر وقت در بانک مرکزی برگزار شد. نخست وزیر در این مراسم که چند تن از وزرا ،روسای بانک های مرکزی، ملی، توسعه صنعتی و معدنی و تعدادی از شخصیت های اقتصادی کشور حضور داشتند ، گفت: در شرایط مساعد اقتصادی کنونی و ثبات سیاسی کم نظیری که کشور ما از آن برخوردار است ، تشکیل بورس که به گفته عده زیادی از علما دماسنج اقتصادی کشور است، عملی کاملا به جا و ضروری می باشد زیرا که بازار اوراق بهادار مستلزم مرحله خاصی از پیشرفت اقتصادی است...

بورس۲۴ : قصه 50 سالگی بورس به اینجا رسید که ابوالقاسم خرد جو طی مصاحبه ای در اول بهمن 1346اعلام کرد: سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران هسته اصلی و مرکزی بورس را تشکیل می دهد و ظرف مدت 15 روز از تصویب اساسنامه کار خود را آغاز خواهد کرد.

در همان زمان چند شرکت آمادگی خود را برای عرضه سهام به هیئت پذیرش اوراق بهادار اعلام کرده بودند و محل استقرار بورس ، ساختمان سابق بانک کارگشائی واقع در ضلع شمال غربی محوطه ساختمان قدیم بانک مرکزی در خیابان فردوسی تعیین شد.

مراسم افتتاحیه بورس اوراق بهادار در اول آبان سال 1346با حضور امیر عباس هویدا نخست وزیر وقت در بانک مرکزی برگزار شد. نخست وزیر در این مراسم که چند تن از وزرا ،روسای بانک های مرکزی، ملی، توسعه صنعتی و معدنی و تعدادی از شخصیت های اقتصادی کشور حضور داشتند ، گفت: در شرایط مساعد اقتصادی کنونی و ثبات سیاسی کم نظیری که کشور ما از آن برخوردار است ، تشکیل بورس که به گفته عده زیادی از علما دماسنج اقتصادی کشور است، عملی کاملا به جا و ضروری می باشد زیرا که بازار اوراق بهادار مستلزم مرحله خاصی از پیشرفت اقتصادی است.

نخست وزیر با اظهار خوشحالی از ثبت رقم بیش از 11 درصد برای رشد اقتصادی کشور طی سه سال منتهی به سال 1346در مقابل ثبات قیمت ها و هزینه زندگی مردم عزم دولت برای حفظ روند رو به رشد سالانه اقتصادی را یاد آور شد که به اعتقاد وی باید حتی الامکان از طریق تجهیز پس انداز داخلی تامین می گردید.

در سال 1345 همزمان با تهیه مقدمات تاسیس بورس تهران نرخ تورم در کشور 0.8 درصد ، رشد اقتصادی 9.3درصد و نرخ بهره بانکی برای سپرده ها 6 درصد بود. نرخ تورم در سال 1346نیز همان 0.8 درصد باقی ماند اما رشد اقتصادی به 10.8 درصد رسید.تاسیس سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران در دوم آذر 1346در روزنامه رسمی درج شد.

مراحل نهایی تشکیل بورس اوراق بهادار شامل اخذ ورودیه از کارگزاران بورس و تسلیم پروانه کارگزاری به آن ها تا 14بهمن 1346به پایان رسید و از صبح روز 15بهمن، بورس اوراق بهادار پس از 5 سال مطالعه و بررسی عملا کار خود را با معامله روی سهام بانک توسعه صنعتی و معدنی آغاز کرد. به دلیل کم حجم بودن معاملات بورس قرار شد این بازار هفته ای یک روز آن هم روزهای یکشنبه از ساعت 11 الی 12 دایر باشد.

بورس تهران نخستین روز کاری خود را با معامله 2192سهم بانک توسعه صنعتی و معدنی ایران آغاز کرد. این جلسه معاملاتی با حضور دکتر فریدون مهدوی، دبیر کل وقت و کارگزاران بورس در سالن بانک کارگشائی به رسمیت رسید. سالن معاملات که توسط زنجیر به دو قسمت تقسیم شده بود به سرمایه گذاران و علاقه مندان به سرمایه گذاری در بورس فرصت می داد تا عملیات معامله سهام که کمی آن سوتر بر روی میز معاملات کارگزاران انجام می گرفت را نظاره گر باشند. دو میز معاملاتی در این مکان برای انجام معاملات سهام تعبیه شده بود. دبیر کل در طول جلسه معاملاتی در کنار کارگزاران می نشست و رسمیت جلسه و نهایی شدن معاملات را با نواختن چکش مخصوص معاملات اعلام می کرد. سهام بانک توسعه صنعتی و معدنی ایران پس از تجربه افزایش نرخ های 7 و 8 درصدی با 9 درصد افزایش نسبت به بهای اسمی و در قیمت نهایی 1090ریال معامله شد.ثبت تغییرات قیمتی بر روی تخته سیاهی که در گوشه سالن معاملات قرار داشت ، انجام می شد.

در اسفند همان سال سهام شرکت سهامی نفت پارس نیز در بورس پذیرفته شد و مورد معامله قرار گرفت اما پذیرش بانک ایرانیان به دلیل وجود پاره ای اشکالات در اساسنامه شرکت منوط به رفع اشکالات شد.

حجم معاملات صورت گرفته بر روی دو سهم پذیرفته شده در آن سال مبلغ 15.3 میلیون ریال بود.

ادامه دارد...

برگرفته از کتاب تاریخ بازار سرمایه ایران ؛ نوشته علی سعیدی و شادروان شهلا کشاورز نژاد