جایگاه بورس انرژی ایران در قوانین بالادستی کشور از اهمیت بالایی برخوردار است و همین اهرم‌های حمایتی قانونی را می توان یکی از مهمترین سکوهای پرش این بازار مالی محسوب کرد. پتانسیل توسعه و پیشرفت آینده بورس انرژی ایران اگر چه از بستر قوانین و مقررات بالادستی در کشور عبور می کند ولی در کنار این ویژگی مهم جذابیت های قیمتی و سهولت و امنیت معاملات نیز یکی دیگر از اهرم های پیشرفت این بازار محسوب می شود...

بورس۲۴ : جایگاه بورس انرژی ایران در قوانین بالادستی کشور از اهمیت بالایی برخوردار است و همین اهرم‌های حمایتی قانونی را می توان یکی از مهمترین سکوهای پرش این بازار مالی محسوب کرد. پتانسیل توسعه و پیشرفت آینده بورس انرژی ایران اگر چه از بستر قوانین و مقررات بالادستی در کشور عبور می کند ولی در کنار این ویژگی مهم جذابیت های قیمتی و سهولت و امنیت معاملات نیز یکی دیگر از اهرم های پیشرفت این بازار محسوب می شود. تجربه بورس کالا در خصوص توسعه از بسترهای قانونی را می توان مد نظر قرار داد اگرچه مزیت های قانونی بورس انرژی ایران از جذابیت های بالایی برخوردار است. البته جایگاه بورس انرژی ایران را در قوانین و دستورالعمل های لازم الاجرا می توان در چند ویژگی مشخص و بسیار مهم مورد بررسی قرار داد:

  • پذیرش بورس انرژی ایران به عنوان بستری رسمی برای معاملات در قوانین و خروج از مکانیزم قیمت گذاری‌های دولتی
  • توجه به بورس انرژی برای معاملات برق و فرآورده ها تا جایی که اغلب بخش های فعال در این معاملات به سمت بورس انرژی سوق داده شده اند.
  • توجه به معاملات نفت خام و فرآورده های نفتی و حمایت قانونی از آن در بورس انرژی ایران به منظور مقاومت پذیری اقتصاد و ایجاد ابزاری جدید برای تنوع مکانیزم های فروش
  • توجه به توانمندی‌های بورس انرژی در خصوص تأمین مالی پروژه های مرتبط با تکیه بر ابزارهای مالی نوین
  • ایجاد بستری امن و جذاب برای معامله حامل های انرژی همچون برق
  • معافیت های مالیاتی داد و ستد فرآورده ها و حامل های انرژی
  • گذار از فرآیندهای قیمت گذاری رسمی به مکانیزم کشف نرخ در بستر بورس انرژی ایران در چارچوب عرضه و تقاضا و فاصله گرفتن از ساز و کارهای تعیین نرخ دولتی
  • پذیرش بورس انرژی ایران به عنوان بستری برای تأمین مالی صنایع مختلف آن هم در شرایطی که در فرآیند کشف نرخ دخالت دولتی دیده نشده و همچنین پتانسیل کشف نرخ سود در زمان‌های مختلف مخصوصاً در زمان پذیره نویسی وجود دارد.

بورس انرژی ایران در برنامه ششم توسعه

جذابیت های پیش روی بورس انرژی ایران از لحاظ قانون برنامه ششم توسعه اگرچه ناخودآگاه بر تمامی برنامه ها و قوانین پیشین صحه می گذارد ولی توجه به قیمت بورس در معاملات برق به یکی از اجزاء مهم آن بدل گشته که در نهایت ساز و کارهای معاملاتی در بازار برق را به سمت نرخ های بورس تعمیم می دهد. به صورت دقیق تر در بخش ۲ بند ب ماده ۴۴ قانون برنامه ششم توسعه مورد توجه قرار داد آن هم در شرایطی که معین شده برای افزایش ارزش افزوده انرژی و تکمیل زنجیره ارزش و کاهش شدت انرژی دولت باید قیمت خرید برق را با توجه به ساز و کار بازار در بورس (انرژی) تعیین کند. این مطلب در کنار سایر بندهای قانونی به صراحت نشان می‌دهد که قیمت‌های کشف شده برق در بورس انرژی ایران برای بخش دولتی به‌عنوان نرخ‌هایی پذیرفته شده مورد توجه قرار می‌گیرد اگرچه این ادعای جدیدی در این خصوص نیست. همین شرایط به صراحت نشان می‌دهد که می‌توان به نرخ‌های مورد معامله در بورس به‌عنوان یک سیگنال اصلی در تعیین نرخ‌های رسمی توجه کرد اگرچه اما و اگرهای معاملاتی بین نیروگاه‌ها و وزارت نیرو خود به منزله بحث مجزایی است که باید در گزارش‌های مجزا مورد بررسی قرار بگیرد.

همچنین در بند ح ماده ۴ قانون برنامه ششم توسعه درخصوص تقویت بهره‌وری عنوان شده است: توسعه بازار سرمایه با تاکید بر طراحی و مهندسی ابزارهای مالی و کالایی، توسعه بازار انرژی و عرضه نفت خام و فرآورده‌های نفتی در بورس انرژی، اصلاح نهادی حاکمیت شرکتی برای شرکت‌های عام و نهادهای مالی. با توجه به این بند قانونی توسعه بازار سرمایه و مخصوصا بورس انرژی به‌عنوان یکی از وظایف قانونی دولت به شمار می‌آید که می‌تواند بخش مهمی از اما و اگرهای اقتصادی در تعیین نرخ را برای همیشه حل و فصل کند.