یک عضو شورای عالی بورس در حالی پیشنهاد تفکیک سپرده گذاری بورس کالا و انرژی از بورس اوراق بهادار در قالب شرکتی مستقل از شرکت سپرده گذاری مرکزی را ارایه کرد که به اعتقاد کارشناسان و کارگزاران، با ورود میلیونی مردم به بازار سهام و همچنین آزاد شدن سهام عدالت، فرآیندهای سپرده گذاری و تسویه وجوه معاملات پیچیده تر از قبل شود و با توجه به تمرکز سپرده گذاری روی معاملات سهام، به نظر می رسد ایجاد شرکتی جدید برای معاملات کالا و انرژی ضرورت داشته باشد.

بورس۲۴ : یک عضو شورای عالی بورس در حالی پیشنهاد تفکیک سپرده گذاری بورس کالا و انرژی از بورس اوراق بهادار در قالب شرکتی مستقل از شرکت سپرده گذاری مرکزی را ارایه کرد که به اعتقاد کارشناسان و کارگزاران، با ورود میلیونی مردم به بازار سهام و همچنین آزاد شدن سهام عدالت، فرآیندهای سپرده گذاری و تسویه وجوه معاملات پیچیده تر از قبل شود و با توجه به تمرکز سپرده گذاری روی معاملات سهام، به نظر می رسد ایجاد شرکتی جدید برای معاملات کالا و انرژی ضرورت داشته باشد.

رسول علی محمدی معامله گر شرکت کارگزاری ایساتیس پویا در خصوص این پیشنهاد در گفتگو با بورس۲۴ اظهار داشت: سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه در حالی فرآیند تسویه و پایاپای معاملات بورس انرژی را بر عهده دارد که نارضایتی های زیادی برای مشتریان و کارگزاران این حوزه وجود دارد. چراکه شرکت سپرده گذاری بیشترین تمرکز خود را بر معاملات حوزه اوراق بهادار گذاشته و زیرساخت های مناسب و نرم افزارهای لازم برای معاملات حوزه کالایی را به صورت مطلوبی فراهم نکرده است.

علی محمدی افزود: در شیوه های فعلی و زیرساخت های تسویه وجوه معاملات کالایی در بورس انرژی، دریافت صورت حساب مشتریان و یا تایید فیش واریزی آنها باید به صورت دستی انجام شود که نه تنها برای کارگزاران زمان بر بوده، بلکه امکان بروز خطای انسانی را نیز افزایش می دهد.

نوآوری یک بورس در عملیات تسویه و پایاپای

وی ادامه داد: این مشکلات در شرایطی برای فرآیندهای تسویه و پایاپای معاملات بورس انرژی در سپرده گذاری مرکزی وجود دارد که بورس کالای ایران به عنوان یکی از چهار بورس فعال کشور به صورت مستقیم فرآیند تسویه و پایاپای معاملات خود را بر عهده دارد و در نگاهی منصفانه این عملیات به شیوه ای حرفه ای و با رضایت کارگزاران و مشتریان انجام می شود و طی چند سال اخیر که اعتبار این بورس نیز در کشور ارتقا یافته، عملیات تسویه و پایاپای در آن نیز کاملا رضایت بخش بوده است.

علی محمدی تاکید کرد: می توان گفت یکی از جدیدترین نوآوری ها در عملیات تسویه وجوه که اخیرا توسط بورس کالا به اجرا در آمده این است که با همکاری بسیاری از بانک های عامل، وجه پیش پرداخت مشتری به صورت آنلاین و در لحظه در حساب مشتری نزد کارگزاری لحاظ می شود و نیازی نیست که کارگزار بابت پیش پرداخت مشتری چک صادر کند.

سپرده گذاری مرکزی یک سر دارد و هزار سودا

وی با تاکید بر اینکه براساس تجربه موفق بورس کالا در اجرای عملیات تسویه و پایاپای، باید این فرایند را به صورت تخصصی انجام داد، گفت: به نظر من بورس انرژی نیز می تواند از تجربه موفق بورس کالا در اجرای عملیات تسویه و پایاپای استفاده کند. چراکه سپرده گذاری مرکزی به دلیل تمرکز بیشتر بر عملیات تسویه و پایاپای در حوزه معاملات اوراق بهادار چندان به معاملات حوزه کالا و انرژی بها نمی دهد و با مراجعه عموم مردم برای دریافت کد بورسی جهت معامله سهام و همچنین آزادشدن سهام عدالت بیش از 46 میلیون سهامدار مشمول، زیرساخت های مناسب برای تحمل این حجم از بار اطلاعات را در اختیار ندارد و به اصطلاح عامیانه می توان گفت سپرده گذاری مرکزی یک سر دارد و هزار سودا.

این معامله گر حوزه کالا و انرژی گفت: نکته مهم دیگر این است که ماهیت معاملات اوراق بهادار با معاملات حوزه کالا و انرژی متفاوت است. به طوری که در معاملات حوزه اوراق بهادار، تسویه معاملات به صورت روزانه انجام می شود؛ اما در حوزه کالا و انرژی به دلیل فرآیند تحویل در بازه های زمانی مختلف و لزوم رضایت طرفین از ایفای تعهدات دوجانبه از جمله کمیت و کیفیت کالای تحویلی، زمان تحویل و نیز واریز وجوه معامله در زمان مورد توافق در آینده، این فرایند کاملا تخصصی و پیچیده بوده و سپرده گذاری مرکزی زیرساخت های مناسب با این فرایندها را طراحی نکرده و در اختیار ندارد.

وی با صراحت گفت: اگر واقعا این مجموعه کارایی لازم را برای اجرای این فرایند داشت، طی سال های فعالیت بورس انرژی می توانست نقاط ضعف را مرتفع کرده و رضایت فعالان این حوزه را فراهم آورد. این در حالی است که در حال حاضر این عملیات در حوزه معاملات بورس انرژی صرفا با تکیه بر تجربیات معاملات بازار سهام انجام می شود. حال آنکه بورس کالا بهترین الگو برای اجرای عملیات مذکور است.

از تجربه های موفق استفاده کنیم

علی محمدی اظهار کرد: شاید به جای ایجاد یک شرکت مستقل برای اجرای عملیات تسویه وجوه و پایاپای در حوزه بورس کالا و انرژی بهتر است با تکیه بر تجربه موفق بورس کالا، مدیریت اجرای تخصصی این عملیات به خود بورس ها واگذار شود و سپرده گذاری مرکزی تسویه وجوه صرفا نظارت بر عملیات را بر عهده بگیرد و ضرورتی برای ایجاد یک مجموعه مستقل دیگر احساس نمی شود.