کرد زنگنه: بانک‌ها سهام مردم را می‌خرند و با یک سیاست کنترلی می‌فروشند با این کار بورس با هیجان فروش مواجه نمی شود در زمان ریاست غلامرضا حیدری کرد زنگنه رئیس وقت سازمان خصوصی سازی ایده اولیه طرح سهام عدالت کلید خورد. او که به نام آقای «خصوصی سازی» معروف است، زمانی بیشتر مطرح و شناخته شد که به عنوان رئیس سازمان خصوصی بنابر تکالیف قانونی واگذاری شرکت های دولتی را در دستور کار قرار داد. حال پس از یک دهه سهام عدالت به مرحله آزادسازی رسیده است، اما با ابهامات فراوان.

بورس۲۴ : در زمان ریاست غلامرضا حیدری کرد زنگنه رئیس وقت سازمان خصوصی سازی ایده اولیه طرح سهام عدالت کلید خورد. او که به نام آقای «خصوصی سازی» معروف است، زمانی بیشتر مطرح و شناخته شد که به عنوان رئیس سازمان خصوصی بنابر تکالیف قانونی واگذاری شرکت های دولتی را در دستور کار قرار داد. حال پس از یک دهه سهام عدالت به مرحله آزادسازی رسیده است، اما با ابهامات فراوان.

از یک سو آزادسازی سهام این شرکت ها به دو روش تقسیم شده که هر کدام داستانهای نامعلوم خود را به دنبال دارد. گویی هنوز سازمان خصوصی سازی و دولت با این کلاف سر در گم در کلنجار هستند و قانون مدونی برای روشهای آزادسازی و حتی فروش توسط مردم، تصویب نشده است.

بر اساس نامه ای که اخیرا منتشر شده، ظاهرا اگر هر شخص روش مستقیم را برای آزادسازی سهام عدالت انتخاب کند، باید در صورت فروش به بانک های عاملی که شماره شبا ارائه داده، مراجعه کرده و آن بانک قیم فروش ۳۰ درصد از پرتفوی شخص است. اما با چه مکانیزم و راهکاری؟

در همین راستا بورس۲۴ با غلامرضا حیدری کرد زنگنه رئیس اسبق سازمان خصوصی سازی در خصوص آخرین وضعیت این طرح گفت و گو کرده است.

*دلیل فروش سهام عدالت به صورت مرحله به مرحله چیست؟ مثلا چرا در مرحله اول فقط ۳۰ درصد ؟

یک پروسه پنج ساله برای فروش سهام مشخص شده است که به نفع مردم، بورس و شرکت ها است. زیرا در غیر این صورت پورتفوی سهام عدالت چیزی حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار میلیارد تومان است. اگر یک مرتبه کل آن در بورس بیاید، کل بورس را با مشکل مواجه می‌کند. به همین دلیل است که پروسه گام به گام برای آن مشخص شده تا شرکتها با مشکل مواجه نشوند، خود مردم هم سهامشان ریزش نکند که با قیمت ارزان بفروشند. بانک می خرد و با کارمزدی که می گیرد، می فروشد.

*زمان فروش در اختیار خودِ بانک است و اینکه چه سهمی را می فروشد در اختیار بانک است؟ یعنی ۳۰ درصد پورتفویی که من بفروشم، بانک تعیین می کند کدام سهم باشد؟

بانک سهامی که مربوط به سهام عدالت باشد را معامله می کند. کاری که بانک انجام می دهد شبیه کارِ کارگزاری است.

*اگر بخواهم سهم پورتفو را بفروشم و بگویم که فلان سهم را می خواهم بفروشم، بانک همان سهم را می فروشد؟

همه سهام را می خرد و همه سهام را می فروشد.

*بانک خودش تعیین می کند که از پورتفو ۳۰ درصد که بخواهد بفروشد، چه سهم هایی باشد؟ سهام را چگونه می فروشد؟

خیر. مهم این است که مردم به بانک می فروشند و بانک هم ممکن است بفروشد و یا نگهداری کند تا سهم بالا برود و این کاری است که شرکت ها انجام می دهند. معمولا برای بانک به صرفه نیست که این ها را نگه دارد چراکه نقدینگی بالایی می خواهد.

*اگر بانک بخواهد این سهام را بفروشد، حجم فروش در بازار خیلی بالا می رود و ما شاهد افت قیمت و صف فروش های سنگین نیستیم؟

به خاطر همین این مکانیزم را گذاشته اند که با کنترل این سهام فروخته شود که سهام شرکت ها لطمه نبیند. وقتی که ببینند ریزش است، بانک سهام را نگه می دارد و عرضه را کمتر می کند که ارزش سهام در بازار زیاد ریزش نکند. دقیقا همانند یک فیلتر عمل می‌کند.

*بانک چگونه می‌تواند به صورت یک فیلتر عمل کند؟

هر کسی که بفروشد بانک آن را می خرد، تا سطحی که مجاز هستند.

*قیمتی که بانک می خرد چقدر است؟

در تابلو بورس هست. تمام سهام توسط بانک خریداری می شود. اینگونه نیست که انتخاب کند این را می خرم و آن را نمی خرم.

*فقط ۳۰ درصد آن را می توانند بفروشند؟

بله ۳۰ درصدی که توسط سازمان خصوصی سازی آزاد می شود.

*خصوصی سازی ۳۰ درصد سهام را مشخص می کند که چه سهم هایی هستند؟

همه سهام از تمام شرکت ها است. آن شرکت هایی که الان در بورس هستند، از همه شرکت ها سهم می دهند.

*شما فکر می‌کنید با این سیاست بحث فشار فروش در سهام کاهش پیدا می‌کند؟

بله کاهش پیدا می کند. هم فروش می‌رود، هم آزاد می‌شود، آن هم با یک کنترلی که اشخاص ضرر نکنند.

*فشار فروش با این سیاست کم می‌شود؟

با این سیاست کنترل می شود.