در ریزش اخیر بازار بسیاری از حقیقی های فعال بازار اقدام به فروش سهام خود کردند و نقدینگی خود را از بازار خارج ساختند. در این روزها حدود ۶٠٠ میلیارد تومان نقدینگی از بازار سرمایه خارج شده و رفتار بازار دلار نشان داده که بخشی از این نقدینگی به سمت بازارهای موازی از جمله بازار دلار رفته است.

بورس۲۴ : قیمت دلار در ماه های گذشته یکبار دیگر مسیر صعودی را در پیش گرفته است. آخرین روند افزایشی بهای دلار از روزهای پایانی خرداد ماه امسال کلید خورد. زمانی که نرخ دلار در محدوده بالاتر از 3700 تومان قرار داشت.

دلار که روزهای پایانی سال 95 را در محدوده قیمتی 3750 تومان تجربه کرده بود پس از آنکه توانست به مدت سه ماه خود را در این محدوده ها حفظ کرده و با قیمت نسبتا ثابتی معامله شود از روزهای پایانی خرداد ماه امسال برگ جدیدی را در دفتر معاملات بازار ارز رقم زد. در ابتدا روند افزایشی قیمت دلار با شیب کمی همراه بود به طوری که تا اواخر شهریور ماه تنها 5 درصد رشد کرد و به محدوده قیمتی بالای 3900 تومان رسید. اما در ماه های گذشته ریتم افزایشی نرخ دلار شیب تندتری گرفت و از شهریور تا کنون بیش از 12 درصد افزایش یافت.

میانگین قیمتی دلار در شهریور ماه امسال حدود 3900 تومان بود. در مهر ماه این رقم از مرز 4000 تومان عبور کرد. آبان ماه شاهد دلار 4018 تومانی هم بودیم. اما در آذر ماه قیمت دلار از مرز 4200 تومان نیز عبور کرد و هم اکنون در نزدیکی 4400 تومان واقع شده است.

نوسانات قیمت دلار در دو سال گذشته چندان قابل توجه نبود. زیرا استراتژی اصلی دولت کنترل تورم بود. بهای دلار در سال 94 بین محدوده 3230 تومان و 3425 تومان نوسان داشت که این نوسان در سال 95 کمی افزایش یافت. سقف و کف قیمتی دلار در سال گذشته به ترتیب 4120 تومان و 3460 تومان بود.

بدین ترتیب نوسان قیمت دلار در سال 94 برابر با 6 درصد و در سال 95 معادل 19 درصد بود. اما از ابتدای سال جاری تا کنون قیمت دلار حدود 17 درصد افزایش یافته که بیش از 12 درصد از این افزایش تنها در 4 ماه اخیر اتفاق افتاده است.

با وجود اینکه همواره سهام شرکت های صادرات محور و به اصطلاح ارزآور به محض رشد قیمت دلار با اقبال بازار سرمایه مواجه بودند اما رشد اخیر قیمت دلار هنوز نتوانسته این سهم ها را برای اهالی بازار سرمایه جذاب جلوه دهد. از این رو با یکی از کارشناسان بازار سرمایه به گفت و گو نشستیم تا ببینیم که چرا این بار سهام شرکت های وابسته به دلار مورد استقبال قرار نگرفته اند؟

تنش های اخیر رشد قیمت دلار را بر سهام صادراتی بی اثر کرد

روزبه شریعتی کارشناس بازار سرمایه در این خصوص به خبرنگار بورس۲۴ گفت: عمده ترین علت اینکه چرا بازار هنوز توجهی به سهام شرکت های صادرات محور و وابسته به دلار نشان نداده را باید در ریسک های سیاسی که اخیرا بر بازار سرمایه سایه افکنده جستجو کرد. به طور کلی بازار سرمایه دارای P/E نرمالی است اما هنگامی که خوشبینی به بازار القا می شود سهامداران با توجه به انتظاری که از سودآوری شرکت ها دارند اقدام به خرید سهام در بازار می کنند.

وی افزود: زمانی که امید به آینده بهبود یافته و بالا رود و ریسک های سیستماتیک بازار نیز پایین باشد بازار حاضر است P/E بالاتری هم به سهام مورد نظر خود بدهد. اما به وجود آمدن تنش های سیاسی و وضعیت نامناسب اقتصادی موجب شد تا فعالان بازار نسبت به آینده بازار سرمایه خوشبینی خود را از دست دهند.

او ادامه داد: افزون بر این که در حال حاضر برجام که موضوع حایز اهمیتی برای کشور ماست با ریسکی به نام آقای ترامپ مواجه شده است. از طرفی بحث هایی هم در مورد احتمال تحریم برخی از گروه های فعال در کشور مانند صدا و سیما پیش آمده بود. مجموعه این عوامل موجب شد تا اهالی بازار سرمایه دیگر حاضر نباشند که با خوشبینی قبلی به بازار نگاه کنند. به خصوص اینکه اعتقاد غالب این است که تنش های اخیر ناشی از مشکلات اقتصادی مردم بوده است.

خروج نقدینگی از بازار و راهی شدن به بازار ارز

شریعتی در ادامه تصریح کرد: مجموعه این عوامل دست به دست یکدیگر داد تا سهام بسیار ارزنده نیز که از نظر تحلیلی با چشم انداز رشد سودآوری همراه هستند در بازار حتی با پی بر ای 5 نیز خریدار نداشته باشند. در ریزش اخیر بازار بسیاری از حقیقی های فعال بازار اقدام به فروش سهام خود کردند و نقدینگی خود را از بازار خارج ساختند. در این روزها حدود 600 میلیارد تومان نقدینگی از بازار سرمایه خارج شده و رفتار بازار دلار نشان داده که بخشی از این نقدینگی به سمت بازارهای موازی از جمله بازار دلار رفته است.

این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: با وجود اقدام دولت برای کنترل بازار دلار اما در هفته های گذشته شاهد رشد قیمت دلار بودیم. همواره زمانی که ریسک سیستماتیک در جامعه افزایش می یابد بازار دلار و طلا به عنوان سرمایه گذاری امنی در نظر گرفته می شود. به همین دلیل اهالی بازار سرمایه با به وجود آمدن تنش های اخیر اقدام به خروج نقدینگی از بازار سرمایه کردند که بخش عمده ای از آن ها را حقیقی ها تشکیل داده اند.

وی در ادامه به شرایط بنیادی شرکت ها اشاره کرد و گفت: اگر نگاه بدبینانه را کنار گذاریم متوجه می شویم که از منظر تحلیلی عایدی و سودآوری شرکت ها هنوز هم بر اساس همان تحلیل هایی که در گذشته و قبل از پیش آمدن تنش ها توسط کارشناسان و تحلیلگران بازار صورت گرفته، استوار است.

او درباره کاهش حجم معاملات در روزهای اخیر ابراز داشت: پس از ریزش اخیر بازار حجم معاملات به طور قابل توجهی کاهش یافته و این نشان دهنده این موضوع است که دیگر اهالی بازار روی سهم های ارزنده بنیادی حاضر به فروش سهام خود با قیمت های کنونی نبوده و نسبت به رشد آن ها امیدوارند. اما از سوی دیگر باید توجه داشت که بازار از نبودن خریدار قوی نیز رنج می برد. با این وجود به نظر نمی رسد در ماه های آتی بازار ریزشی را در پیش داشته باشد. البته می توانیم انتظار داشته باشیم که حجم نقدینگی خارج شده از بازار دوباره به سوی بازار سرمایه بازگردد.