کاهش شیب صعودی شاخص های مالی و توقف رشد قیمت برخی مواد خام در هفته های اخیر نشانه هایی از تحول هستند و این پرسش مطرح است که آیا آنچه رخ داده یک اتفاق زودگذر است یا آغاز یک روند؟ در مطلب حاضر به تغییراتی که زمینه این تحولات را فراهم کرده و ..
تغییرات آشکار در مسیر حرکت بازارها مشاهده می شود

بورس۲۴ : در چند هفته اخیر داده هایی که از شاخص‌های اقتصاد آمریکا و اقتصادهای بزرگ دیگر منتشر شده با آنچه پیش‌بینی شده بود سازگار نبوده به این معنا که ظاهرا روند بهبود شرایط کند شده است. از پیش سرمایه‌گذاران درباره این موضوع نگران بودند و حالا به نظر می‌رسد این نگرانی بجا بوده است. نمودار شاخص های مالی در بورس های بزرگ بویژه بورس آمریکا صعودی است اما شیب رو به بالای آن کم شده است. داده ها از اقتصاد آمریکا چند هفته پیش با پیش بینی اقتصاددان ها فاصله داشت و در روزهای گذشته این فاصله بیشتر شده است. قیمت برخی مواد خام نیز هفته پیش کاهش یافت و رشد آنها در هفته جاری بسیار کم بوده است.

در زیر نمودار تغییرات شاخص متوسط صنعتی داوجونز در بورس آمریکا در شش ماه اخیر نشان داده شده است:

چند روز پیش شاخص اعتماد سرمایه‌گذاران در آمریکا کاهش یافت و در خرده فروشی نیز ضعف مشاهده شده است. داده های مربوط به ساخت مسکن نیز وضعیت کاملا امیدبخش ندارند. در حوزه فعالیت‌های تجاری نیز داده‌ها ضعیف‌تر از پیش‌بینی‌ها بوده‌اند. نکته مهم دیگر این است که همین روند خارج از آمریکا نیز مشاهده شده است. در اروپا و چین داده ها عموماً با پیش‌بینی‌ها سازگار نیستند. تغییرات یاد شده در حالی رخ داده که بانک مرکزی آمریکا مشغول بررسی زمان مناسب برای کاستن از برنامه‌های حمایتی است. این نهاد در حال حاضر ماهانه ۱۲۰ میلیارد دلار اوراق قرضه خریداری می‌کند و از سال پیش نرخ های بهره را به نزدیک صفر رسانده است. با آنکه این اقدامات به اقتصاد کمک کرده از بحران همه‌گیری کرونا عبور کند اما نرخ تورم به 5.4 درصد رسیده است.

یکی از تحلیلگران می گوید: "تا چند هفته پیش سرمایه‌گذاران بر بازگشایی اقتصاد، سیاست های پولی و مالی حمایتی، عملکرد بسیار خوب شرکت های بورسی و مهار کرونا تمرکز داشتند و حاضر بودند ریسک بالا بپذیرند. حالا صحبت از کاهش برنامه‌های حمایتی، ابهام های سیاسی، کاهش نرخ رشد اقتصاد چین و تنش‌های ژئوپلیتیک است. طبیعی است که تغییر شرایط بر رفتار سرمایه گذاران تاثیر می گذارد."

نشانه هایی از کاهش اعتماد سرمایه گذاران پدیدار شده است. داده های کمتر از انتظار از اقتصاد، تداوم اختلال ها در زنجیره تامین، شیوع دلتا و احتمال بالای محدود شدن برنامه های حمایتی در آمریکا و چین عواملی هستند که می‌توانند سبب ضعف در بازارها شوند. اخیراً برخی اقتصاددان ها پیش‌بینی خود از نرخ رشد اقتصاد آمریکا و اقتصادهای بزرگ دیگر را پایین آورده اند. برای مثال اکنون تصور می شود اقتصاد آمریکا سال جاری 6.2 درصد رشد می‌کند و این رقم 0.4 درصد پایین تر از پیش بینی قبلی است. درباره اقتصاد چین نیز چنین تغییری رخ داده است.

بخشی از کاهش رونق طبیعی است به این معنا که پس از چند فصل رشد بالای اقتصادی حالا زمان آن فرا رسیده که وضعیت شاخص‌های اقتصاد به شکل قبل از بحران بازگردد. این یک تحول نگران کننده نیست اما شیوع سویه دلتا و مشخص نبودن افق مهار آن در اقتصادهای مختلف در کنار کاهش برنامه‌های حمایتی بانک مرکزی آمریکا سبب نگرانی سرمایه‌گذاران شده است. در واقع فعالان اقتصاد با ابهام هایی مواجه هستند که تنها با گذشت زمان رفع خواهد شد.

بخش بزرگی از این ابهام حاصل روند مهار سویه دلتاست. با انتشار هر خبر جدید درباره شناسایی موارد ابتلا به این سویه در چین شاهد افت قیمت مواد خام از جمله فلزات پایه، سنگ آهن و نفت هستیم و بر عکس وقتی خبرهای مثبت درباره مهار این سویه منتشر می‌شود قیمت ها افزایش می یابد البته هر یک از مواد خام ویژگی های خاص خود را دارند و تحت تأثیر عوامل مشترک و منحصر به فرد قرار دارند. هفته گذشته قیمت نفت به شدت کاهش یافت اما این هفته شاهد رشد بازار بودیم و اگرچه کاهش هفته قبل جبران نشده اما جو بازار مثبت است. قیمت سنگ آهن نیز رشد کرده است البته اکنون قیمت‌ها نسبت به اوج تاریخی آن که ۴ ماه پیش مشاهده شد بسیار پایین‌تر است.

سرمایه گذاران در بازارهای مختلف باید مراقب باشند دچار هیجان نشوند. نشانه های روشن از تغییر در مسیر حرکت بازارها مشاهده می شود و باید با احتیاط رفتار کرد.

در زیر نمودار تغییرات قیمت هر بشکه نفت برنت در شش ماه اخیر نشان داده شده است: