یک سال از آغاز همه گیری کرونا در جهان می گذرد و در این مدت افت و خیزهای بزرگ در بازارهای مالی و بازار مواد خام مشاهده شده است. برای سرمایه گذاران مهم ترین پرسش این است که آیا رونق چشمگیر بازارها ادامه می یابد و اگر بلی، تا چه وقت؟ پاسخ این سوال ..

بورس۲۴ : تقریباً یک سال پیش، همه گیری کرونا در جهان آغاز شد و سال گذشته اقتصادهای بزرگ و کوچک سخت‌ترین دوره را از چند دهه اخیر پشت سر گذاشتند. شاخص های مالی ماه مارس سقوطی شدید را تجربه کردند و قیمت انواع مواد خام نیز به شدت کاهش یافت. از ماه آوریل تاکنون بازارها در مسیر رونق حرکت کرده اند و بسیاری از شاخص های مالی به ارقام بی‌سابقه رسیده اند. همچنین قیمت برخی مواد خام به بالاترین میزان در چند سال گذشته رسیده است. حالا پرسش اصلی این است که آیا روند رونق ادامه پیدا خواهد کرد و اگر بلی، تا چه وقت؟

بیستم فوریه سال گذشته، هنگامی که سقوط بازارها شروع شد تحلیلگران خوشبین می گفتند این سقوط کوتاه مدت است و به آسیا محدود خواهد بود. ماه بعد، همه گیری کرونا در سراسر جهان رخ داد و در تمامی بازارهای مالی شاخص‌ها سقوط کردند زیرا سرمایه‌گذاران وحشت زده به فروش دارایی‌های خود اقدام کردند. طی ۹ ماه اخیر برنامه های عظیم حمایتی و ساخته شدن واکسن برای کرونا سبب شده کاهش های قبل در شاخص های مالی و قیمت مواد خام نه تنها جبران شود بلکه رکوردهای جدید ثبت شده است.

البته روند بهبود شرایط، شکننده است و در برخی کشورها به دلیل کند بودن واکسیناسیون و شدت پیدا کردن مجدد شیوع کرونا، محدودیت های گوناگون ادامه دارد. تاکنون حدود 2.5 میلیون نفر در جهان در اثر ابتلا به کرونا جان خود را از دست داده اند و ده ها میلیون نفر نیز تحت تاثیر همه گیری شغلی ندارند. از سوی دیگر همه گیری سبب عمیق تر و فراگیرتر شدن شکاف ثروت در داخل و بین کشورها شده و همچنین هزاران شرکت و میلیون ها نفر برای ادامه حیات به اجرایی برنامه های حمایتی متکی هستند.

خوشبینی ها درباره مثبت بودن عملکرد بازارها در سال جاری حاصل شروع واکسیناسیون علیه کرونا و برنامه‌های حمایتی دولت ها و بانک های مرکزی است. یکی از تحلیلگران می گوید: "سال پیش در همین زمان همه دچار وحشت بودند و درباره آینده هیچ قطعیتی وجود نداشت. برنامه های حمایتی مهم ترین تغییری است که اکنون نسبت به آن زمان رخ داده است. نکته مهم این است که برنامه های یاد شده نسبت به برنامه هایی که در بحران مالی سال ۲۰۰۸ اجرا شد بسیار بزرگ تر است و تاثیر آن بر بازارهای مالی و بازار مواد خام نیز بسیار فراگیرتر است."

در یک سال گذشته عملکرد شاخص ام اس سی آی سهام حوزه آسیا پاسیفیک نسبت به عملکرد شاخص استاندارد اند پورز در بورس آمریکا بهتر بوده و این عملکرد بهتر امسال هم ادامه یافته است. به دلیل افزایش تقاضا برای خریدهای آنلاین و دورکاری نیروی کار، تقاضا برای تجهیزات ارتباطی نظیر رایانه و تبلت به شدت افزایش یافت و سرمایه گذاران به سمت خرید سهام شرکت‌های سازنده نیمه هادی در تایوان و کره جنوبی هجوم بردند. همچنین قیمت سهام غول های تجارت الکترونیک از جمله گروه علی بابا و تانسانت افزایش یافته است.

ابتدای سال گذشته شاخص بورس چین به شدت کاهش یافت زیرا همه گیری ابتدا در این کشور شروع شد و دولت برای مهار آن فعالیت های اقتصادی را تعطیل کرد. در واقع طی یک ماه، شاخص ترکیبی شانگهای در بورس چین ۱۲ درصد کاهش یافت. در ماه مارس نیز همزمان با سقوط شاخص های مالی در بورس های بزرگ جهان، این شاخص بار دیگر کاهش یافت اما طی سه ماه بعد، کاهش ها جبران شد و رشد شاخص ادامه یافته است. البته رقم شاخص تا اوج تاریخی مربوط به سال ۲۰۰۷ هنوز فاصله زیادی دارد. احتمال آنکه عملکرد بهتر بورس های آسیایی ادامه پیدا کند زیاد است زیرا وضعیت شرکت ها خوب است، قیمت سهام شرکت ها خیلی بالا نرفته که احتمال وجود حباب مطرح باشد و نیز سود شرکت ها همچنان افزایش خواهد یافت.

در ایالات متحده همه گیری کرونا سبب بیکار شدن ۲۲ میلیون نفر شد و همزمان با در خانه ماندن مردم و دورکاری نیروی کار، قیمت سهام شرکت‌های فناوری به سرعت و به میزان قابل ملاحظه افزایش یافته است. طی این دوره یکساله، قیمت سهام شرکت‌هایی نظیر آمازون، زوم، نتفلیکس، فیسبوک و اپل به سرعت رشد کرده اما قیمت سهام شرکت‌های هواپیمایی، بانک‌ها و .. به شدت کاهش یافت. در ماه نوامبر با انتشار اخبار امیدوارکننده درباره ساخته شدن واکسن برای کرونا، روندهای یاد شده تغییر کرد یعنی سرمایه گذاران به سمت شرکت‌هایی حرکت کردند که بیشترین لطمه را از همه گیری کرونا تحمل کرده بودند. البته همه این شرکت‌ها مورد توجه قرار نگرفتند. برای مثال با آن که قیمت سهام شرکت های کوچک رشد چشمگیر داشته، خطوط هواپیمایی همچنان دچار مشکل هستند و قیمت سهام هتل ها تغییری نداشته است.

شاخص بی‌ثباتی در بورس آمریکا طی این دوره همچنان بالاتر از قبل از بحران کرونا بوده است. درباره آنچه در آینده در بورس های بزرگ رخ خواهد داد دیدگاه‌ها مثبت است اما این دیدگاه مثبت حاصل خوش بینی درباره بهبود شرایط همزمان با واکسیناسیون است. همانطور که بیان شد سیاست های حمایتی و واکسیناسیون دو عامل اصلی رونق بورس ها خواهند بود.