عملکرد بسیاری از بازارها در ماه های اخیر مثبت بوده و شاهد رشد شاخص های مالی و قیمت مواد خام به سطوح بالا هستیم. عده ای معتقدند از این پس نیز تمامی تحولات بسیار امیدبخش خواهد بود بنابراین باید تا حد امکان ..

بورس۲۴ : هفته گذشته نخستین هفته سال جدید میلادی بود و حوادث مختلف در آن رخ داد: برگزاری انتخابات سنا در ایالت جورجیا، حمله طرفداران ترامپ به ساختمان کنگره، پیشنهاد بایدن درباره اجرای برنامه بزرگ حمایتی، رکوردشکنی قیمت بیت‌کوین و سقوط قیمت طلا برخی از مهم ترین تحولات هفته گذشته بودند. البته مانند هفته های گذشته، همه گیری کرونا با سرعت ادامه پیدا کرده و درباره آینده نگرانی های عمیق وجود دارد. مثل همیشه، مهم ترین پرسش سرمایه‌گذاران این است که در آینده چه تحولاتی رخ خواهد داد و آیا افق بازارها مثبت است یا نه.

واقعیت این است که تحولات ماه‌های گذشته، از شدت یافتن همه‌گیری کرونا گرفته تا اجرای برنامه‌های حمایتی دولت و بانک مرکزی آمریکا و تنش‌ها بین آمریکا و چین، در سال جاری میلادی هم بر عملکرد بازارها اثر خواهند داشت و پیش بینی می شود سرمایه‌گذاران با احتیاط رفتار خواهند کرد البته هفته گذشته در بورس آمریکا و برخی بورس های بزرگ جهان عملکرد هفتگی مثبت بود و شاخص ها به سطوح بی سابقه جدید رسیدند. در مطلب حاضر نگاهی می کنیم به مهم‌ترین رویدادهایی که سال گذشته میلادی رخ داد و در حال حاضر هم بر بازارهای مختلف اثر می‌گذارند.

همه گیری کرونا اقتصاد جهان را به عمیق ترین رکود طی چند دهه گذشته فرو برد و هنوز مشخص نیست چه وقت وضعیت به طور کامل بهتر خواهد شد. پیشرفت‌هایی که در زمینه تولید واکسن برای کرونا و توزیع آن رخ داده افق اقتصاد جهان را امیدوارکننده کرده اما برخی اقتصاددان ها می گویند توزیع کند واکسن در اقتصادهای در حال توسعه و حتی توسعه یافته سبب خواهد شد روند بهبود شرایط و بازگشت وضعیت اقتصاد به حالتی که قبل از بحران کرونا وجود داشت به تعویق افتد.

سال گذشته تولید ناخالص داخلی جهان 4.4 کاهش یافت و برخی نهادها معتقدند اگر همه چیز خوب پیش برود سال جاری تولید ناخالص دنیا به همین میزان رشد خواهد کرد یعنی پایان سال جاری وضعیت اقتصاد به حالتی که قبل از بحران کرونا بود باز خواهد گشت. اما در هفته های اخیر شدت یافتن همه گیری کرونا سبب تعطیل شدن فعالیت‌های اقتصادی در تعدادی از کشورهای اروپایی شده در نتیجه بعید نیست حتی پایان سال جاری وضعیت رشد اقتصاد جهان به حالتی نباشد که پیش بینی شده بود.

اقتصاددان های سیتی گروپ معتقدند تاثیر واکسیناسیون سال آینده یعنی سال 2022 به طور کامل مشاهده خواهد شد البته امسال وضعیت شاخص‌های اقتصادی بهتر می‌شود. در چند هفته اخیر گزارش هایی که از شاخص‌های اقتصادی در چین، اروپا و آمریکا منتشر شده نشان می‌دهد فعالیت در بخش های خدمات و تولید کارخانه ای در حال افزایش است اما وضعیت اشتغال خوب نیست و نیز بهبود اوضاع با اتکا به برنامه‌های حمایتی بزرگ رخ داده است. در حال حاضر درباره آینده امیدواری وجود دارد اما صندوق بین‌المللی پول اعلام کرده بازگشت جهان به وضعیت قبل از بحران کرونا یک فرآیند طولانی، غیریکپارچه و پر ابهام خواهد بود.

یکی از جنبه های تعطیل شدن اقتصادها تحت تاثیر بحران کرونا، بسته شدن کامل یا محدود مرزها بود. سازمان گردشگری ملل متحد در گزارش خود آورده است سال گذشته میزان مسافرت‌های فرامرزی و داخلی در کشورها به شدت کاهش یافت و این محدودیت ها همچنان در برخی کشورها ادامه پیدا کرده است. شناسایی گونه‌های جدید ویروس کرونا در انگلستان و آفریقای جنوبی سبب شده ابهام‌هایی درباره آینده پدید آید.

نکته بسیار مهم این است که هنوز مشخص نیست تاثیر واکسن های تایید شده کنونی تا چه حد است و آیا رفتار مصرف کنندگان در آینده و پس از واکسیناسیون گروه‌های بزرگ از جمعیت ها، مثل قبل از همه گیری خواهد بود یا برخی عادت های جدید پایدار هستند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند برخی تغییرات در رفتار مردم برای همیشه باقی خواهند ماند برای مثال تمایل به خریدهای آنلاین یا کاهش مسافرت های داخلی و بین المللی. بدون شک این تحولات پایدار بر عملکرد شرکت‌ها و اقتصاد اثر می‌گذارند.

تحول دیگری که سال قبل تحت تاثیر بحران کرونا رخ داد از میان رفتن ده ها میلیون شغل در اقتصادهای توسعه یافته بود البته در سرتاسر جهان نیز وضعیت بازار کار بسیار بد بوده است. سازمان توسعه و همکاری اقتصادی اعلام کرده در برخی کشورها اثرات اولیه همه گیری کرونا بر بازار کار ۱۰ برابر تاثیر بحران مالی سال ۲۰۰۸ بود. آن دسته از نیروی کار که تحصیلات پایین تر دارند، در بخش‌های خدماتی فعالیت می‌کنند و عموماً زنان، بیشترین لطمه را از همه گیری کرونا تحمل کرده اند. وضعیت بازار کار همچنان نگران کننده است و بخشی از شغل های از میان رفته هرگز احیا نخواهند شد. همچنین با آن که در ماه‌های اخیر نرخ های بیکاری کاهش یافته اما از این پس کاهش این نرخ ها بسیار آهسته و دشوار خواهد بود.

تحول بعدی که سال گذشته تحت تاثیر همه گیری کرونا رخ داد و امسال بر عملکرد دولت‌ها و اقتصاد اثر می‌گذارد رشد بدهی هاست. دولت ها برای حمایت از اقتصاد و بازار کار به تزریق میزان بالا نقدینگی اقدام کرده‌اند و بنا به تخمین صندوق بین‌المللی پول در سطح جهان تاکنون ۱۲ هزار میلیارد دلار پول به اقتصادها تزریق شده است. این نهاد معتقد است امسال و تا سال ۲۰۲۵ بر میزان این رقم افزوده خواهد شد. در نتیجه اقدامات یاد شده، سطح بدهی ها در جهان به میزان بی سابقه افزایش یافته است. همه گیری کرونا بر شدت فقر در جهان افزوده و ضروری است برنامه‌های حمایتی ادامه یابد. با توجه به آنچه بیان شد درباره آینده نباید بیش از حد خوشبین بود.