امیر تقی خان تجریشی: تفاوت‌ها بیشتر از شباهت‌هاست حتی افرادی که نقد کرده‌اند هم پولشان را از کارگزار نگرفته‌اند تا دوباره سهام بخرند در این هفته از برنامه «آخر هفته بورسی» گفت و گویی با امیر تقی خان تجریشی، مدیر عامل هلدینگ چند رشته ای گروه توسعه ملی با نماد "وبانک" داشتیم که در خصوص کلیت بازار، شباهات و تفاوت های آن با سالهای قبل و علی الخصوص افت سال ۹۲ و عملکرد این گروه در این شرایط بازار صحبت کرده است.

بورس۲۴ : آیا افت این روزهای بازار در سال ۹۹ شباهتی با ریزش شاخص در سال ۹۲ دارد؟ گرچه به لحاظ ساختاری ،شاخصه های اقتصادی، مولفه های اصلی بازار، عمق بازار ، ابزار های جدید شباهتی دیده نمی شود،اما رفتار برخی سهامداران جدید و بعضا حرفه ای های بازار بی شباهت به دوران ریزش نیست. در این هفته از برنامه «آخر هفته بورسی» گفت و گویی با امیر تقی خان تجریشی، مدیر عامل هلدینگ چند رشته ای گروه توسعه ملی با نماد "وبانک" داشتیم که در خصوص کلیت بازار، شباهات و تفاوت های آن با سالهای قبل و علی الخصوص افت سال ۹۲ و عملکرد این گروه در این شرایط بازار صحبت کرده است.

*از نظر شما افت و خیز های اخیر بازار به سال ۹۲ شباهتی دارد؟

در خصوص سال ۹۲ و ۹۹ تفاوت ها نسبت به شباهت ها بیشتر است. ما عمق بازار را در سال ۹۲ نداشتیم. در آن سالها ۸۰ درصد بازار در دست چند نهاد حقوقی اصلی بود که با چند تماس، می توانستند جهت بازار را جابه جا کنند. حال، ابزارهای ما خیلی متفاوت شده است.صندوق های سرمایه گذاری که اکنون فعال هستند، آن زمان نبودند. به طور مثال ابعاد بزرگترین صندوق ما ۵۰ میلیارد تومان بود که حتی با احتساب ارزش زمانی پول هم این ابزارهای جدید تاثیر چندانی نداشتند.

شرایط در خارج از بازار سرمایه هم خیلی متفاوت شده است و شرایط گذشته، درجه اهمیت حال حاضر را نداشته و سهم بازار سرمایه در اقتصاد ما خیلی پایین بود. در آن سال‌ها در خیلی از شرکت‌های چند رشته ای و هلدینگ‌های بزرگ غالبا افراد کلیدی، مدیران و مهندسانی از صنعت بودند. ولی اکنون تغییر کرده است. در خیلی از هلدینگ ها افرادی که قرار می گیرند، متخصص بازار سرمایه هستند. به نظر من در سال ۹۸ و ۹۹ ما مدیریت دارایی را به عنوان یک صنعت در کشورمان می توانیم داشته باشیم. در گذشته کدهای فعال ما به یک میلیون نفر نمی رسید. در حال حاضر در عرضه اولیه بیش ۳ میلیون و با سهام عدالت بیش از ۵۰ میلیون سهامدار داریم. بنابراین تفاوتها زیاد است، چه در داخل و چه بیرون از بازار سرمایه. به هرحال چون سوال در خصوص شباهت هاست اگر بخواهیم از این دیدگاه کلیدی نگاه کنیم، حتی بالاتر از دولت، حاکمیت در حال حاضر نگاه ویژه به بازار سرمایه دارند.

اگر وزنه شباهت ها و تفاوت ها را کنار هم بگذاریم، تفاوت ها بیشتر است و به همین دلیل آن اتفاقی که باید در سال ۹۲ می افتاد و منجر به رشد بازار می شد، رخ نداد و بازار منفی شد. نکته مهم اینکه در بازار سال ۹۲، به راحتی افراد جدید بازار سرمایه و سهامداران خرد از بازار خارج شدند.

خروجی که در سال ۹۲ اتفاق افتاد، به این ترتیب بود که پس از فروش سهم، پول از بازار سرمایه خارج شد، اما در سال جاری کسانی که فروختند، پول را از کارگزاری نگرفتند که اگر فرصت خرید پیش آمد دوباره بخرند.

یکی از تفاوت ها این است که در سال های گذشته افراد بعد از اینکه سهم شان را فروختند، یکی از گزینه ها این بود که ارز بخرند. اکنون برای خرید ارز محدودیت‌های ویژه ای از سوی بانک مرکزی و دولت اعمال می شود و مردم به راحتی نمی‌توانند به سمت خرید ارز حرکت کنند.

همچنین شما می بینید که برای مسکن قوانین سختی اعمال می شود که شامل مالیات بر خانه های خالی و محدودیت های فروش است و از سفته بازی جلوگیری می شود. بنابراین دولت، بانک مرکزی و حکومت به صورت هوشمندانه بازار های موازی را مدیریت می کنند که بسیار حرکت خوبی است و مصرف کننده واقعی را به سمت ورود به بازار سرمایه تشویق می کند. بنابراین افراد، گزینه ای ندارند که در جایی دیگر سرمایه گذاری کنند.

*بازار چقدر می تواند پتانسیل رشد داشته باشد؟

ما لزوما روزهای خوشی که در ابتدای سال داشتیم، نباید انتظار داشته باشیم به آن شکل ادامه پیدا کند. تا زمانی که دولت کماکان این‌ حمایت را از بازار سرمایه دارد و مراقب مدیریت در بازارهای موازی است، این بازار از سایر بازارها بهتر خواهد بود.

*نظر شما این است که بازار با حرکت شارپی رشد نمی کند ولی با حرکت آرام و منطقی بالا می رود؟

با توجه به فرضیاتی که گفته شد، مادامی که آن فرضیات برقرار باشد، بازار سرمایه کماکان بازار مطلوبی برای ادامه حضور خواهد بود.

*بهترین روش سرمایه گذاری برای سرمایه گذاران چیست؟

به طور کلی افراد سهام اولی و کم ریسک، باید سرمایه گذاری غیر مستقیم را انتخاب کند و به سمت خرید یونیت صندوق های سرمایه گذاری بروند.

*گروه توسعه ملی گزارشی را در کدال منتشر کرده است، که در اردیبهشت ماه حدود ۲۵۹ میلیارد تومان از معاملات خودشان سود کسب کردند و ارزش پورتفوی بورسی این شرکت نیز در این ماه ۱۰۹۸۴ میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است. عملکرد شما در ۲ ماهه اخیر و اواخر سال ۹۸ چگونه بود و آن را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

شرکت گزارش را روی کدال قرار داده است. طبق دستورات از نهاد ریاست جمهوری و هم وزارت امور اقتصادی و داریی و هم ‌مجمع عمومی بانک ها و بانک ملی بحث واگذاری ها را در ماده ۱۶ داریم. ما در روزهایی که سهام منفی می شد و در صفهای فروش از سهم های گروه حمایت کردیم، همچنین در روزها مثبت و در صفهای خرید نیز عرضه داشتیم و سعی کردیم که نقدشوندگی سهم ها حفظ شود. استراتژی این است که سیاست حمایتی ما مطابق با دستورات بالادستی و اسناد بالا دستی تغییر نکند. ولی مهم تر از بحث فروش سهام خرد و مدیریتی در نقد شوندگی سهام بازار بحث عرضه ها هم مطرح است.

خوشبختانه با راهنمایی های وزارت اقتصاد و مجمع عمومی بانک ها تسهیلاتی را به انجام می رسانیم که به زودی اعلام می شود و ما با سهولت بیشتری می توانیم واگذاری بلوکی و مدیریتی را انجام دهیم.

*واگذاری بلوکی را روی کدام شرکت ها و چگونه انجام می دهید؟

طبق تکالیف مجمع قبلی، واگذاری در بعضی شرکت ها و چند تامین سرمایه را در دستور کار داشتیم، که باید مُهر تایید و ارزش گذاری را از وزارت دادگستری بگیرند. ما برای شرکت هایی همچون شازند تاییدیه این ارزش گذاری را گرفته ایم. طبق روال، باید در کمیته تخصصی در بانک ملی تایید کنیم و تقریبا ۷ شرکت را به این کمیته ارسال کردیم که تا خرداد ماه تایید آنها را از بانک ملی می گیریم و عرضه این شرکت ها را انجام می دهیم.

با توجه به تغییراتی که اتفاق می افتد، می تواند مستقل از تامین سرمایه ها بر اساس قیمت بازار روی بحث های کنترلی، همین ارزش گذاری ها انجام شود و به صورت بلوکی و فروش های عمده خواهد بود.

*شرکت هایی را دارید که در بورس عرضه کنید؟ بانک ملی "وبانک" را واگذار می کند؟

بحث واگذاری "وبانک" مسئولیت اصلی بانک ملی است. همانطور که در مورد صنعت و معدن و واگذاری سرمایه گذاری صنعت و معدن با بانک صنعت و معدن همکاری لازم را داشتیم، در مورد "وبانک" هم همان مقدار همکاری را داریم که طبق قوانینی که مطرح شده است و اسناد بالادستی، خودِ "وبانک" عرضه شود.

ولی با توجه به پیچیدگی هایی که عرضه "وبانک" به علت حرکت های زیر مجموعه خود دارد این واگذاری زمانبر و تصمیم گیری ما به عنوان یک هلدینگ چند رشته ای سخت تر است.

*کدام شرکت ها در صف عرضه اولیه هستند؟

سیمان ساروج، از شرکت های تابعه که اکنون بازار پایه است و برنامه پذیرش آن در حال پیگیری است و سیمان فیروز کوه؛ البته مشکلاتی دارند. شرکت صنایع به پخش و برخی دیگر از شرکت های سرمایه گذاری و ساختمانی نیز در برنامه IPO و عرضه هستند.

*واگذاری املاک مازاد چگونه است؟

ما حدود ۱۲۰۰ میلیارد تومان املاک مازاد در پورتفوی وبانک داریم که برنامه ما واگذاری این املاک است و خوشبختانه در مورد تعدادی از آنها مذاکرات خوبی داشتیم، ولی هیچکدام هنوز به نتیجه نهایی نرسیده است. به محض اینکه به نتیجه برسد از طریق سیستم کدال به همه سهامداران اطلاع رسانی می کنیم.

*در مورد افزایش سرمایه وبانک و شرکت های زیر مجموعه و بحث تجدید ارزیابی دارایی ها توضیح دهید؟

با توجه به محدودیت های وزارت اقتصاد بر روی افزایش سرمایه شرکت های زیر مجموعه، افزایش سرمایه از طریق آورده نقدی برای شرکت ها سخت است. ما از طریق سود انباشته که طبق اساس نامه قابلیت تقسیم ندارد، می توانیم افزایش سرمایه بدهیم. وقتی گزارش به تایید هیئت مدیره برسد، از طریق سیستم کدال به اطلاع همه سهامداران خواهد رسید. در ارتباط با افزایش سرمایه شرکت های زیرمجموعه در بحث آورده نقدی باید مجوز های لازم را برای شرکت های کنترلی بگیریم. اما برای تجدید ارزیابی موضوع فرق می کند.

*برنامه شما برای پورتفوی شرکت چیست؟

در اسناد بالا دستی بحث ماده ۱۶ قانون رفع موانع تولید و تکالیفی که مجمع عمومی بانک‌ها بر روی بانک ها گذاشته، استراتژی کلان ، بحث فروش و واگذاری است. این واگذاری به صورت بلوکی و عمده اتفاق می افتد. ولی به هر حال گزینه‌های موازی را هم داریم که اگر نتوانیم به صورت بلوکی بفروشیم، به سمت تعادل برویم و بلوک را با سهم های خرد جایگزین کنیم.

نهایتا بحث سرمایه‌گذاری‌های جدید را به صورت جدی نداریم. البته که مذاکرات خوبی را با وزارت اقتصاد و بانک مرکزی داشتیم مبنی بر اینکه این اجازه را به ما بدهند که درصدی از فروش و واگذاری هایی را که انجام می دهیم، سرمایه گذاری مجدد انجام بدهیم که بیشتر از جنس همان پورتفو گردانی ها هم می تواند باشد. جلسات خوبی داشتیم که اگر به نتیجه برسیم، راحت تر می توانیم به بخش خرید و سرمایه‌گذاری هم برسیم.

*مزایده سه شرکت توسعه صنایع بهشهر، ملی کشت و صنعت و دامپروری پارس و سرمایه گذاری توسعه صنایع سیمان به کجا رسید؟

از طریق روزنامه پیش‌آگهی انجام می شود و توانستیم با برخی از خریداران بالقوه جلساتی داشته باشیم.

*با توجه به شرایط وبانک و سایر شرکت های بازار، توصیه شما به سهامداران چیست؟

در روزهای اخیر شاهد یک هیجانی در حرفه ای های بازار بودیم. شما اگر فروختید، اکنون باید خوشحال باشید، ولی اگر نفروخته اید در این هیحانات بهتر است که کاری انجام ندهید. صبر کنید تا هیجان فروکش کند و ببینیم متغیرهایی که در مورد آن صحبت می‌کردیم به چه ترتیب پایدار می شوند و بعد تصمیم گیری کنیم. تجربه نشان داده است که خرید و فروش هیجانی سودمند نیست و برای مدیریت پله ای کار کنند. اما نهایتاً بهترین روش سرمایه گذاری غیر مستقیم در صندوق های سرمایه گذاری است.

بنابراین از طریق صندوق های سرمایه گذاری وارد بازار شوند که از آن طریق هم ریسک خودشان را کاهش دهند و به همان تناسب بازدهی خود را کسب کنند. آنهایی که ریسک پذیری بالاتری دارند، صبر کنند تا شرایط بازار بهتر شود و از سود آن منتفع شوند.