دلایلی که ماندگاری و خرید سهم های کامودیتی محور را توجیه می کند تارگت عجیب مس برای صادرات ؛ یک میلیارد دلار نفت و طلا بالا دارند هنوز احتمالا بیش از ٢٠٠ میلیون دلار صادرات روی داریم آلومینیوم به دنبال بازارهای جدید باشد نگران الکترود نباشید که هست...

بورس۲۴ - فائزه رهنی : بازار بورس روزهای حساسی را می‌گذارند. ریسک سیاسی این بازار در اوج خود قرار گرفته است.بیشتر صف فروش هایی که روی داده نشات گرفته از اتفاقات اخیر در مورد به شهادت رسیدن سردار سلیمانی است و احتمال اوج گیری تنش ها میان ایران و ایالات متحده است.

همه می دانیم که بازار بورس در برخی از سهم ها دچار حباب بوده و در برخی دیگر هنوز جای رشد دارد. در این خصوص و همچنین وضعیت بازار های جهانی و کامودیتی ها ، بورس۲۴ با امیر صباغ مدیر اقتصادی و توسعه سرمایه ایمیدرو به گفت و گو نشسته که در ادامه از نظرتان می گذرد...

کلیاتی در مورد اوضاع کامودیتی بیان کنید و این که چه عواملی بر این بازار تاثیر می‌گذارد؟

بازار کامودیتی در دنیا متاثر از پارامترهای اقتصاد کلان و اول از همه مبانی فاندامنتال مانند عرضه و تقاضا حاکم بر آن است. عواملی همچون تغییر موجودی انبارها و همینطور دلار، تنش های سیاسی و ریسک‌های مرتبط با آن، موجب نوسانات در بازار طلا و در نتیجه تغییر قیمت کامودیتی ها می شود. نرخ بهره دلار توسط بانک مرکزی آمریکا نیز از دیگر عوامل است. وضعیت اقتصادی کشورهای مصرف کننده کامودیتی به خصوص چین که حدودا 50 درصد کامودیتی را مصرف می‌کند و در نهایت سایر شاخص‌ ها همانند رشد قیمت نفت جزء پارامتر‌های تاثیر گذار بر قیمت کامودیتی هستند.

چند سالی است بازار کامودیتی در رکود بود، همزمان با سرد شدن اقتصاد چین این بازار به سمت کاهش عمومی قیمت کامودیتی‌ها رفت.این رویه تا سال حدود 2015 ادامه یافت. پس از آن با محدود کردن تولید در برخی از شرکت های بزرگ جهانی و سیاست برنامه توسعه چین برای رشد سرمایه گذاری در زیرساخت ها و مسکن‌ هدف گذاری شد. این موضوع رشد مصرف کامودیتی ها را به دنبال دارد. علاوه بر آن سیاست های سخت‌گیرانه دولت چین در محیط زیست که به دنبال آسمان آبی هستند ( بهبود کیفیت زندگی مردم )، باعث شد برخی از تولید‌ات در چین محدود شود. لذا پیشی گرفتن عرضه بر تقاضا دوره صعود کامودیتی ها را رقم زد.

انتظار می رود کشورها از مصرف سوخت های انرژی فاصله بگیرند و به سمت مصرف مس، کبالت لیتیوم و ...بروند و در سا‌ل‌های آینده بخش‌هایی از کامودیتی شاهد افزایش تقاضا و بخش‌هایی شاهد کاهش تقاضا مانند سوخت‌های کربنی خواهند بود. این مسیر از سال 2015 تا انتخاب آقای ترامپ ادامه یافت. پس از منصوب شدن وی سیاست‌های جدیدی اتخاذ شد.از لحاظ تعرفه بر واردات کالا، قرارداد آمریکای شمالی، سقف مجاز واردات فولاد، قطعات خودرو و ... ؛ در نهایت بیش از 300 میلیارد دلار کالای چینی عوارضی بین 15 تا 20 درصد دارند. البته قرار است تا پانزدهم ژانویه فاز اول موافقت نامه بین این دو کشور امضا شود. دنیا می‌اندیشد که کاهش تنش‌های تجاری بین چین و آمریکا وضعیت بهتری برای اقتصاد دنیا رقم می‌زند، در نتیجه رشد تقاضا برای کامودیتی‌ها به وجود خواهد آمد. به همین دلیل چشم انداز کامودیتی مثبت و همراه با ثبات است.

تاثیر این چشم انداز مثبت بر بازار کامودیتی ایران به چه صورت خواهد بود؟

چند تاثیر وجود دارد. اولین تاثیر از نوسانات نرخ دلار به ریال است. این موضوع در تمام کشورهایی که قیمت دلاردر آن کشور افزایش پیدا می کند، سیگنال مثبت برای کامودیتی ها قلمداد می‌شود. ( کاهش ارزش پول ملی برای کالاهایی که به دلار معامله می شوند، محرک به حساب می‌آید. ) این دوره، دوره رونق و توسعه حوزه معدن و صنایع معدنی است. صورت های مالی شرکت های معدنی در بورس نشان از این موضوع دارد که فروش و صادرات خوبی را رکورد می زنند. تحولات خارجی مانند رشد قیمت فولاد جهانی ( بیلت دریای سیاه 420 دلار ) نیز بر صنایع معدنی ایران مشهود است. در نتیجه چشم انداز صنایع معدنی و کالامحور در ایران بسیار مثبت است.

بحثی در مورد الکترود گرافیتی فولاد وجود دارد، تحریم‌های آمریکا و کمبودی که در ایران وجود خواهد داشت، در این مورد توضیح دهید؟

همه شرکت‌های فولادساز ایران به جز ذوب آهن اصفهان الکترود مصرف می‌کنند، در نتیجه مصرف الکترود در کشور سابقه زیادی دارد. فولاد ایران بر مبنای قوس الکتریکی بوده؛ در نتیجه انواع الکترود را مصرف خواهد کرد. کشور تولید الکترود گرافیتی ندارد و به همین دلیل تا زمانی که پلنت احداث اردکان به بهره برداری برسد به طور 100 درصدی به واردات وابسته ایم. از آنجایی که ریسک این موضوع در دور اول تحریم‌های ترامپ بسیار بالا بود، فولادسازان کشور اقدام به ذخیره الکترود کردند. به همین دلیل می‌توان گفت موجودی انبارهای فولادسازان برای مدت حداقل دو سال کافی است. ضمن این که عرضه کنندگان الکترود در جهان زیاد شده و قیمت‌های جهانی به دلیل پیشی گرفتن عرضه بر تقاضا رو به کاهش است؛ در نتیجه فروشنده ها انعطاف کافی را به خرج می‌دهند و نگرانی ای از بابت تامین الکترود وجود ندارد.

بین 1.5 تا 2 کیلوگرم در هر تن فولاد، الکترود مصرف می شود، اگر تولید فولاد ایران حدود 26 میلیون تن باشد ( بیش از 2 میلیون تن مربوط به ذوب آهن اصفهان که الکترود مصرف نمی کند ) کشور به حدود 46 هزار تن مصرف الکترود در سال نیاز دارد و این ضریب در سال های آینده به حدود 60 هزار تن سالانه خواهد رسید.

ریسک صنعت فولاد غیر از الکترود چیست؟

در شرایط فعلی تامین الکترود جزء ریسک‌های صنعت فولاد نیست و تامین مواد اولیه کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی موضوع مهمتری برای این صنعت است. ضمنا مصرف‌کننده‌های جدیدی علاوه بر فولادسازان، از جمله واحدهای القایی برای آهن اسفنجی داریم. از آنجایی که دولت قیمت فولاد را مدیریت می کند و قیمت قراضه براساس ایندکس‌های جهانی تعیین می‌شود، قیمت آهن اسفنجی از قراضه ارزان‌تر است. در نتیجه این انگیزه برای فولادسازان واحدهای کوچک وجود دارد که به سمت مصرف آهن اسنفجی به جای آهن قراضه بروند. علاوه بر آن روند صادرات آهن اسفنجی صعودی است. پس با کمبود آهن اسفنجی در کشور مواجهیم. همچنین در سال آینده واحدهای گندله سازی جدیدی به مدار تولید می آیند که این کسری تشدید خواهد شد. به همین دلیل باید مدلی طراحی شود که این کسری مواد اولیه در سطح کلان جبران شود.

چشم انداز قیمت نفت و طلا در بازارهای جهانی را چطور می بینید؟

به نظر می‌رسد قیمت نفت در بازارهای جهانی صعودی باشد. بودجه کشور عربستان اجازه نمی‌دهد قیمت نفت از محدوده مشخص پایین تر بیاید، این استراتژی در قیمت‌گذاری آرامکو در بورس نیز دیده شد. همچنین در مورد سهمیه عرضه کشورهای عضو اوپک نیز مباحثی مطرح شده است؛ عربستان اعلام کرده کاهش عرضه نفت خواهد داشت؛ به همین دلیل انتظار رشد قیمت های نفت در بازار جهانی می رود.

در بازار طلا نیز توافق تجاری چین و آمریکا منجر شد تا از فشار افزایش قیمت طلا کاسته شود اما بانک مرکزی آمریکا اعلام کرد که نرخ بهره را در سال 2020 افزایش نمی دهد به همین دلیل به نظر می رسد پایین بودن نرخ بهره آمریکا همزمان با رسیدن شاخص های بورس های جهان به پیک خودش ( تقریبا ارزش بازار کل بورس‌های دنیا برابر با GDPکل دنیا است ) منجر به ورود سرمایه گذاری به سمت طلا خواهد شد. در نتیجه قیمت‌ها در این بازار هم صعودی پیش بینی می‌شود.

آیا فکر می کنید بازار بورس ایران حباب دارد؟

بازار بورس ایران قطعا در برخی سهم ها حباب دارد، اما بخشی از سهم ها که فاندامنتالی تحلیل می شوند، در شرایط خوبی به سر می برند و از حباب به دورند، P/E زیر 4 و 5 هنوز در بورس و برای شرکت های بزرگ وجود دارد. در نتیجه به نظر می رسد چنین شرکت هایی رشد خوبی داشته باشند.

 پیش بینی ای که در مورد قیمت زغال سنگ کک شو در بازار جهانی می رود به چه صورت است؟

در حوزه زغال سنگ مصرف کننده های جدیدی در دنیا داریم، به نظر می رسد واردات زغال سنگ از چین به هند در حرکت است، باید دید در آینده رشد اقتصادی هند چگونه خواهد بود و آیا این کاهش واردات زغال چین از طریق هند جبران خواهد شد یا خیر؟ به نظر می آید در کوتاه مدت ثبات قیمت زغال سنگ و در بلند مدت شاهد کاهش آن باشیم.

لازم به ذکر است که شرکت میدکو به زودی یک واحد تولید فولاد با فرآیند کوره بلند راه اندازی می کند که مصرف زغال سنگ کک شو در کشور بالا خواهد رفت. انتظار می رود حرکت قیمت‌های زغال سنگ کک شو در کشور به سمت قیمت‌های جهانی باشد.

در مورد بازار مس، سرب و روی جهانی و ... توضیح دهید؟ چه چشم اندازی برای آن متصور هستید؟

در صنعت مس ایران کشور صادر کننده مطلق است، حدود 70 تا 80 هزار تن مصرف داخلی داریم و مابقی صادر می شود. قیمت مس در حال حاضر بالا است ( 6000 دلار ) به همین دلیل توان مصرف کننده‌های مس برای تامین آن پایین است. به همین دلیل پیش بینی کاهش تقاضای مس در کشور می‌رود. انتظار داریم مصرف شرکت ها به آلومینیوم به جای مس روی آورد. در نتیجه رشد صادرات مس و درآمد ارزی را شاهد خواهیم بود. ما روی یک میلیارد دلار صادرات سالانه مس برای سال آتی برنامه ریزی کرده ایم. چشم انداز قیمت های جهانی مس نیز مثبت است.

در صنعت روی ایران صادر کننده است. مصرف کننده های روی مواد اولیه خود را از داخل تامین می کنند، قیمت روی هنوز تابع اثرات جنگ تجاری و به نقطه مثبت و رو به رشد نرسیده است. انتظار می رود طی هفته های آینده و در پی توافق تجاری امریکا حدود 100 تا 200 دلار به ازای هر تن قیمت روی افزایش یابد. در نتیجه صادرکنندگان کشور در وضعیت مساعدی قرار خواهند گرفت. ایران پتانسیل صادرات سالانه بیش از 100 هزار تن روی را دارد. به نظر می رسد با توجه به لغو محدودیت‎های صادراتی این کالا از سوی وزارت صمت و چشم انداز مثبت بازارهای جهانی، صادرات روی در نیمه دوم بیشتر از نیمه اول سال باشد. ( بیش از 200 میلیون دلار در سال )

ایران در بازار سرب صادر کننده مطلق نیست، مصرف سرب در صنعت باتری و صنعت باتری سازی کشور رو به رشد است. در ایران حدود 32 شرکت تولید کننده سرب و 3 تا 4 شرکت هم در آستانه راه اندازی داریم. واردات باتری کاهشی و مصرف داخلی افزایشی و به همین دلیل تقریبا عرضه و تقاضای سرب برابر است. با وجود رشد تقاضای داخلی تولیدکننده های سرب بازار خوبی در آینده برای این محصول متصور هستیم.

بازار آلومینیوم جهانی را چطور می بینید؟

در صنعت آلومینیوم مزیت ایران انرژی بوده و عمده مواد اولیه صنعت آلومینیوم وارداتی است. البته که در شرایط تحریمی این واردات چالش به حساب می آید. برگ برنده ایران در این صنعت مازاد عرضه پودر آلومینا در جهان است ( قیمت در کف قیمت های ده ساله اخیر، 270 دلار در هر تن ). این قیمت پایین شرایط خوبی برای مصرف کننده های پودر آلومینا می باشد. چالش ایران در این صنعت، بازارهای صادراتی محدود است. ضمن اینک ه آلومینیوم جنوب با ظرفیت 300 هزار تن و آلومینیوم جاجرم با ظرفیت 36 هزار تن به زودی به بهره برداری می رسند. پس بازار داخل مازاد عرضه دارد. در نتیجه شرکت ها باید بازارهای جدیدی را برای محصولات خود پیش بینی کنند.

با توجه به این که اروپا و هند عوارض سنگینی برای آلومینیوم ایران لحاظ کرده اند، طبعا محدودیت بازار صادراتی برای شرکت های ایرانی وجود دارد که باید برای آن برنامه ریزی شود.