ساعاتی دیگر سال جدید میلادی آغاز می شود و اغلب سرمایه گذاران در باره آنچه رخ خواهد داد بسیار نگران هستند. با آنکه جو بازارها مثبت است اما تردیدی وجود ندارد که ریسک های مختلف همچنان وجود دارد. اما این همه ماجرا نیست. نگاه به واقعیت ها ..

بورس۲۴ : در آستانه سال جدید میلادی نهادهای تحلیلگر و شرکت‌های سرمایه‌گذاری بزرگ به ارزیابی ریسک هایی می‌پردازند که طی ۱۲ ماه آینده بر بازارها و عملکرد آنها اثر می‌گذارند. ریسک های مختلف که سال جاری میلادی سبب نگرانی فعالان اقتصادی شد در سال جدید هم وجود خواهد داشت اما به نظر می‌رسد لازم نیست برای سال آینده بیش از حد نگران باشیم. در ادامه به شش دلیل خوشبین بودن درباره سال ۲۰۲۰ اشاره می‌کنیم.

دلیل نخست، افزایش رونق در جهان است. میزان رفاه جهانی به بالاترین حد رسیده است. طی یک دهه گذشته میزان رفاه در ۱۴۸ کشور افزایش و در ۱۹ کشور کاهش یافته و عملا ۹۹ درصد جمعیت جهان در وضعیت بهتری نسبت به قبل قرار دارند. در طیفی گسترده از حوزه‌ها، از بهداشت و درمان و آموزش تا امنیت مالی، شاهد بهتر شدن شرایط در اکثر کشورها و برای بیشترین تعداد جمعیت جهان هستیم. بنا به اعلام بانک جهانی، از سال ۱۹۹۰ بیش از یک میلیارد نفر از فقر شدید رها شده اند و اکنون تنها ۱۰ درصد جمعیت دنیا در فقر شدید به سر می‌برند. با آنکه رقم ۱۰ درصد هم نگران کننده است اما روند کاهش تعداد جمعیت در فقر شدید امیدبخش است.

دومین دلیل این است که برخی از بدترین مناطق جهان وضعیت بهتری پیدا کرده اند. واحد اطلاعات اکونومیست دسامبر هر سال "کشور سال" را انتخاب می کند و جالب است که امسال ازبکستان انتخاب شد یعنی بیشترین بهبود شرایط در این کشور رخ داده است. اجرای سیاست‌های درست از سوی نخست وزیر جدید این کشور پس از مرگ اسلام کریم اف، حاکم قبلی، زمینه را برای بهتر شدن شرایط فراهم کرده است. نخست وزیر جدید از طریق اجرای برنامه های اصلاحی توانسته کشور را از شرایط سخت خارج کند: اکنون کار اجباری پایان یافته و زندان های مخوف تعطیل شده است. همچنین مبارزه با فساد گسترش یافته و رسانه‌ها آزادانه به انعکاس رویدادها می‌پردازند. سودان نیز از دید اکونومیست وضعیت بهتری پیدا کرده زیرا عمرالبشیر تحت فشار مردم از قدرت کنار گذاشته شد.

سومین دلیل این است که طبقه متوسط در جهان بزرگتر شده و نیمی از جمعیت جهان در ساختارهای سیاسی دموکراتیک زندگی می کنند. اگرچه نگرانی‌های منطقی درباره افزایش نابرابری‌ها در درون برخی کشورها وجود دارد، چه کشورهای در حال توسعه و چه توسعه یافته، به این واقعیت کمتر توجه شده که در چند دهه اخیر نابرابری بین کشورها در حال کاهش بوده است. برای نخستین بار از انقلاب صنعتی نیمی از جمعیت جهان در طبقه متوسط قرار دارند. همچنین نیمی از جمعیت جهان در حکومت های دموکراتیک زندگی می‌کند. در بین مردمی که هنوز در حکومت‌های غیردموکراتیک به سر می‌برند بخشی بزرگ در چین هستند. کارشناسان معتقدند بهتر شدن شرایط زندگی جمعیت جهان از لحاظ اقتصادی و سیاسی ادامه پیدا خواهد کرد.

چهارمین دلیل، کاهش موارد بحران های شدید است. بحران های مختلف از جمله جدایی انگلستان از اتحادیه اروپا سبب نگرانی می شود اما نباید فراموش کرد که در اروپا به دلیل شکل گیری اتحادیه اروپا، چندین دهه است که هیچ جنگی رخ نداده است. همچنین به رغم نگرانی ها درباره تنش ها بین چین و آمریکا، هیچ یک از دو کشور خواستار جنگ نیستند. تاریخ جهان نشان می دهد از سال ۱۵۰۰ دو قدرت بزرگ جهان در نیمی از این دوران در جنگ بوده اند اما از جنگ جهانی دوم تاکنون اوضاع جهان آرام بوده است. البته برای حفظ این آرامش باید تلاش کرد.

پنجمین دلیل این است که مردم جهان هوشمندتر و روامدارتر شده اند. تحقیقات نشان می دهد بهره هوشی انسان ها هر دهه با سرعت بالاتر از دهه قبل در حال بالا رفتن است و مغز کودکان به علت تغذیه بهتر و شرایط محیطی، سریعتر در حال رشد است. به این موضوع فکر کنید که هر بار گوشی تلفن همراه خود را چک می کنید باید چند نماد را تفسیر کنید. جهان کنونی تفکر انتزاعی را تشویق می کند و این بدان معناست که نسل جدید هوشمندتر شده است. از سوی دیگر پذیرش عقاید دیگران فراگیرتر شده است و میزان روامداری یعنی تحمل دیدگاه های مخالف افزایش یافته است. همچنین میزان مشارکت زنان در حوزه‌های مختلف از جمله سیاست و اقتصاد افزایش یافته و جهان بسیار بیشتر از قبل به نارضایتی زنان از تبعیض و غیره توجه می کند.

ششمین دلیل این است که فناوری می‌تواند به نجات کره زمین کمک کند. درست است که برخی جنبه‌های فناوری های جدید از جمله هوش مصنوعی نگران کننده هستند: هوش مصنوعی از امنیت شغلی می کاهد و می‌تواند زمینه نقض شدن حریم خصوصی و امنیت سایبری را فراهم کند اما تاریخ ثابت می‌کند فناوری‌های جدید بیش از آنکه زیانبار باشند مفید هستند. فناوری می تواند بر کیفیت بهداشت و درمان بیفزاید و حتی با تغییرات آب و هوایی مقابله کند. محاسبات کوانتومی به بشر کمک می کند با عوامل تغییرات آب و هوایی مبارزه کند.

دلایل گوناگون دیگر برای خوشبین بودن وجود دارد البته این بدان معنا نیست که در سال جدید میلادی شوکی به اقتصاد جهان وارد نخواهد شد. ضروری است سیاستگذاران و مردم با جدیت بیشتر در مسیر رفع ریسک ها حرکت کنند.