پیشرفت مذاکرات تجاری چین و آمریکا سبب رشد نسبی قیمت نفت در هفته های اخیر شده و فعالان بازار را نسبت به بالا رفتن مداوم قیمت ها خوشبین کرده است. از سوی دیگر انتظار می رود سال آینده نرخ رشد اقتصاد جهان بالاتر از امسال باشد. اما کارشناسان معتقدند ..

بورس۲۴ : قیمت نفت در چند هفته اخیر رشد کرده و برخی تحلیلگران معتقدند امکان تداوم این روند وجود دارد زیرا به تدریج نرخ رشد اقتصاد جهان افزایش خواهد یافت و برخی خبرها حاکی است رشد تولید نفت آمریکا متوقف می شود. اوپک در گزارش سالانه "چشم انداز بازار نفت"، پیش بینی خود از رشد تقاضا برای این ماده خام در میان مدت و بلندمدت را پایین آورده است. از دید این سازمان، نرخ پایین رشد اقتصاد جهان عامل اصلی افزایش کند تقاضاست.

در بخشی از این گزارش آمده است، طی ۵ سال آینده یعنی تا سال ۲۰۲۴ تقاضای جهانی برای نفت به 104.8 میلیون بشکه در روز خواهد رسید. سال ۲۰۴۰ رشد تقاضا 110.6 میلیون بشکه خواهد بود. طی 5 سال آینده میزان تولید نفت و فرآورده های نفتی اوپک کاهش می یابد و به 32.8 میلیون بشکه خواهد رسید. امسال این رقم ۳۵ میلیون بشکه است.

گزارش اوپک در حالی منتشر شده که بسیاری از کارشناسان به احتمال کند شدن رشد تقاضا و پدید آمدن مازاد عرضه در بازار نفت اشاره کرده اند. این همان شرایطی است که قبل از سال های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ مشاهده شد و سبب کاهش شدید قیمت‌ها شد. از اکتبر سال گذشته میلادی یعنی زمانی که قیمت نفت به ۸۶ دلار رسید قیمت‌ها حدود ۳۰ درصد کاهش یافته است. طی ۵ سال آینده تقاضای روزانه نفت در جهان 6.1 میلیون بشکه رشد می‌کند و بیشترین رشد در کشورهای غیر عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی مشاهده خواهد شد.

تا سال ۲۰۴۰ رشد تقاضا کندتر است. سال قبل روزانه 98.7 میلیون بشکه نفت در جهان مصرف شد و سال 2040 میزان مصرف دوازده میلیون بشکه بالاتر از این رقم است یعنی میزان مصرف روزانه به 110.6 میلیون بشکه می رسد. در دو دهه آینده بیشترین رشد مصرف در هند مشاهده خواهد شد. اواخر دهه آینده رشد سالانه تقاضا برای نفت کاهش می یابد و دهه بعد از آن رشد تقاضا حدود ۵۰۰ هزار بشکه در سال خواهد بود.

در ماه های آینده عرضه نفت از سوی تعدادی از کشورهای غیر عضو اوپک رشدی چشمگیر خواهد داشت. غیر از آمریکا، در برزیل، نروژ و دو کشور دیگر شاهد افزایش عرضه نفت خواهیم بود. ماه آینده میلادی نشست اوپک پلاس برگزار می‌شود و این نشست اهمیت بالایی دارد زیرا در آن باید درباره شش ماه آینده تصمیم‌گیری شود. اگر این گروه مایل است قیمت‌ها رشد کند باید آماده کاستن بیش از پیش از عرضه باشد.

از ابتدای امسال عرضه نفت این کشورها 1.2 میلیون بشکه کاهش یافته و برنامه کاهش تا مارس سال آینده ادامه پیدا خواهد کرد. به احتمال زیاد در نشست ماه آینده دوره اجرای برنامه کاهش عرضه ۶ ماه تمدید می شود. پیشرفت مذاکرات تجاری چین و آمریکا زمینه رشد قیمت نفت را فراهم کرده است. اوپک پلاس باید اعلام کند برای اقدام جهت حفظ ثبات بازار نفت آماده است.

سال گذشته میلادی نفت، زغالسنگ و گاز به ترتیب ۳۱ درصد، ۲۷ درصد و ۲۳ درصد کل انرژی مورد استفاده جهان را تشکیل دادند. طی دو دهه آینده نفت همچنان بیشترین سهم را در تامین انرژی جهان خواهد داشت. در سال 2040 سهم نفت 28 درصد خواهد بود. دو دهه بعد، سهم گاز بالاتر از سهم زغالسنگ خواهد بود. رشد تقاضا برای گاز عموما از آسیا به ویژه چین و هند نشات می گیرد.

در گزارش اوپک آمده است، استفاده از خودروهای برقی به سرعت در حال افزایش است البته اکنون این خودروها سهم بسیار کوچکی در بازار جهان دارند. دو دهه بعد در کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی نیمی از خودروها برقی خواهند بود. سهم خودروهای برقی در چین و جهان به ترتیب 25 درصد و ۲۶ درصد خواهد بود. بدین ترتیب تعجبی ندارد که رشد تقاضای جهانی برای نفت دو دهه بعد بسیار کندتر خواهد شد.

اما سال آینده وضعیت بازار نفت چه شکل خواهد بود؟ دبیرکل اوپک در تازه‌ترین اظهارنظر خود، نسبت به وضعیت بازار نفت در سال ۲۰۲۰ ابراز خوشبینی کرده است البته این خوشبینی حاصل پیش بینی پیشرفت مذاکرات تجاری چین و آمریکاست. احتمالا سال آینده بازار نفت با مازاد عرضه مواجه می‌شود زیرا تولید نفت از سوی کشورهای غیرعضو اوپک افزایش می‌یابد. سال آینده از یک سو نرخ رشد اقتصاد جهان بالاتر از امسال است و این عامل رشد قیمت هاست و از سوی دیگر تولید نفت کشورهای غیرعضو اوپک بیشتر خواهد شد. در این میان اگر اوپک پلاس بتواند نقش موثر بازی کند شاهد افزایش قیمت‌ها نسبت به اکنون خواهیم بود. اما اگر رشد قیمت ها زیاد باشد رونق اقتصاد جهان با مانع مواجه خواهد شد.

در زیر نمودار تغییرات قیمت هر بشکه نفت برنت در شش ماه اخیر نشان داده شده است: