کاهش شدید قیمت مواد خام در سه ماه اخیر می تواند یک نشانه از ریسک های بزرگی باشد که اقتصاد جهان و بازارهای مالی را تهدید می کند. نهادهای تحلیلگر معتقدند اقتصاد جهان در رونق بسر می برد اما ..

بورس۲۴ : بنا به اعلام مرکز تحقیقات بلومبرگ، کاهش شدید قیمت مواد خام در ماه های اخیر می تواند نشانه ای از افزایش ریسک های کلان برای اقتصاد جهان باشد البته سرمایه گذاران در بورس های بزرگ هنوز به این نشانه توجه نکرده اند. تحلیلگر ارشد این مرکز می گوید: "کاهش قیمت مواد خام با رونق اقتصاد جهان سازگار نیست و این کاهش یک هشدار درباره تحولات منفی آینده است."

اگر چنین باشد بورس های بزرگ به زودی تحت تاثیر قرار خواهد گرفت و شاخص ها کاهش می یابند. اگر در آینده نزدیک قیمت مواد خام در مسیر رشد پایدار قرار نگیرد می توان مطمئن بود اقتصاد جهان دچار مشکلاتی شده و ضعف آن سبب کاهش ریسک پذیری سرمایه گذاران در بازارهای مالی خواهد شد. در ماه های اخیر شاخص های مالی در این بورس های رشد پایدار نداشته اند و در برخی موارد شاهد افت شاخص ها بودیه ایم.

در زیر نمودار تغییرات شاخص متوسط صنعتی داوجونز در بورس آمریکا در 12 ماه اخیر نشان داده شده است:

سال گذشته میلادی همزمان با کاهش شاخص دلار و مطرح شدن وعده‌های امیدبخش ترامپ، شاهد رشد قیمت مواد خام بودیم. در ماه های اخیر، هم شاخص دلار رشد کرده و هم برخی ریسک های تجاری و سیاسی پدید آمده و سرمایه گذاران در بازار مواد خام بسیار با احتیاط رفتار کرده اند. برای مثال قیمت مس به پایین‌ترین میزان در یک سال اخیر رسیده زیرا اعلام شد عرضه از معدن اسکوندیدا شیلی دچار اختلال نخواهد شد. این معدن بزرگترین معدن مس جهان است.

در زیر نمودار تغییرات قیمت هر تن مس در دوازده ماه اخیر نشان داده شده است:

اگر سال گذشته چنین خبری منتشر شده بود تغییرات بزرگی در قیمت مس پدید نمی آمد زیرا فعالان بازار معتقد بودند رشد تقاضای چین به اندازه ای است که می تواند مس عرضه شده به بازار را جذب کند و بازار با کسری عرضه مواجه می‌شود اما مدتی است شرایط تغییر کرده است. سرمایه گذاران باید با دقت تغییرات قیمت مواد خام به ویژه مس را دنبال کنند. اگر به زودی قیمت ها به شکل پایدار در مسیر رشد قرار نگیرد می توان به این نتیجه رسید که وضعیت اقتصاد جهان در حال بد شدن است.

در ابتدای سال جاری میلادی قیمت هر تن مس در محدوده ۷۲۵۰ دلار قرار داشت. تا ماه ژوئن قیمت ها در سطحی اندکی پایین‌تر از این رقم نوسان می کرد اما در ۳ ماه اخیر شاهد افت شدید قیمت ها هستیم. از آنجا که مس در اکثر بخش های اقتصاد جهان مصرف می شود کاهش مداوم قیمت ها نشانه ای نگران کننده از وضعیت اقتصاد جهان است.

این سوال مطرح است که چه عواملی زمینه کاهش قیمت فلزات پایه را فراهم کرده اند؟ پاسخ به این سوال دشوار نیست. تقریبا تمام عواملی که بر قیمت مس و دیگر فلزات پایه تاثیر می گذارند اخیراً اثرات کاهشی داشته اند: رشد شاخص دلار، احتمال کاهش نرخ رشد اقتصادی چین تحت تاثیر تنش های تجاری، بحران های ارزی در اقتصادهای نوظهور و تحقق نیافتن پیش بینی بروز اختلال در عرضه از معادن، برخی از علل اصلی ضعف بازار فلزات پایه هستند. تقریبا تمامی این عوامل در آینده قابل پیش بینی بر قیمت ها فشار وارد خواهند کرد در نتیجه دلیلی برای خوش بین بودن به آینده نزدیک وجود ندارد.

البته برخی کارشناسان احتمال هایی را مطرح می کنند. برای مثال گفته می شود امسال در بدبینانه ترین حالت اقتصاد چین درصد رشد 6.7 خواهد داشت و نگرانی درباره کاهش شدید نرخ رشد اقتصادی این کشور منطقی نیست. دولت چین ابزارهای لازم برای کمک به تحقق رشد مورد نظر خود را دارد و اجازه نخواهد داد ضعف بر اقتصاد حاکم شود. این استدلال منطقی است اما تنش های تجاری سبب شده اخیرا از رشد فعالیت های کارخانه ای چین کاسته شود. این بدان معناست که تنش های تجاری اثر داشته اند.

البته چین و آمریکا درهای مذاکره را نبسته اند و قرار است این هفته دور جدید مذاکرات تجاری بین مقامات دو طرف آغاز شود. از سوی دیگر احتمال دارد بانک مرکزی آمریکا تحت تاثیر عوامل مختلف از جمله فشارهای کاخ سفید، با سرعت کمتری نرخ های بهره را بالا ببرد. در این حالت رشد شاخص دلار کند یا متوقف خواهد شد و این به نفع بازار مواد خام است.

نهادهای تحلیلگر در گزارش های خود به وضعیت مناسب اقتصاد جهان در سال جاری اشاره کرده و نسبت به اثرات منفی تنش های تجاری بر اقتصاد جهان هشدار داده اند البته برخی معتقدند سال آینده شرایط اقتصاد آمریکا مانند امسال خوب نخواهد بود. رشد 4.1 درصدی اقتصاد این کشور در سه ماهه دوم امسال عمدا حاصل عوامل زودگذر بوده است و انتظار می رود سال آینده نرخ رشد به 3 درصد کاهش پیدا کند. اگر نشانه های بیشتری از ضعف در اقتصادهای بزرگ نمایان شود آنگاه بازارهای مالی تحت تاثیر قرار خواهند گرفت. به نظر می رسد فعلاً سرمایه گذاران دچار سرخوشی هستند.