سلام بر حسین شهید

در هفته های اخیر قیمت مس و دیگر فلزات پایه نوسان های بزرگ داشته و عموما کاهش یافته است. البته این هفته قیمت ها رشد کرده اما سرمایه گذاران می پرسند صرف نظر از ..

بورس۲۴ : در هفته های اخیر قیمت مس و دیگر فلزات پایه نوسان های بزرگ داشته و عموما کاهش یافته است. البته این هفته قیمت ها رشد کرده اما کاهش ها جبران نشده است. درباره افق بازار فلزات پایه دیدگاه های مختلف مطرح شده اما سرمایه گذارانی که دیدگاهی بلندمدت به سرمایه گذاری در بازار این فلزات دارند می توانند به کسب سود بالا امیدوار باشند.

صرف نظر از وضعیت مناسب اقتصاد چین و پیش بینی کاهش ارزش دلار که دو عامل حمایت از قیمت مس و دیگر فلزات پایه است، برخی عوامل دیگر وجود دارد که بر جذابیت بازار این فلزات می افزاید. در ادامه به برخی از این عوامل اشاره می کنیم.

تقاضا برای مس در چین و دیگر اقتصادهای نوظهور و در حال توسعه امسال بالا باقی خواهد ماند. همچنین در اقتصادهای توسعه یافته نیاز به نوسازی زیرساخت‌ها عامل حمایت از قیمت این فلز و دیگر فلزات پایه است. در واقع چین دیگر مانند گذاشته تنها عامل تاثیرگذار بر مصرف و قیمت مس نیست. به باور تحلیلگران بانک مریل لینچ، قیمت مس اواسط سال جاری میلادی به هفت هزار و ۷۰۰ دلار در هر تن خواهد رسید. در دو سال اخیر قیمت این فلز حدود ۶۰ درصد افزایش یافته اما شرکت های بزرگ تولیدکننده آن قصد ندارند سرمایه گذاری بیشتری برای افزایش ظرفیت تولید کنند.

سال گذشته تولید مس جهان 2.5 درصد کاهش یافت زیرا کاهش عیار سنگ مس در معادن و اعتصاب های کارگری تاثیر افزایش تولید در معادن جدید را جبران کرد. اقتصاددان ها می گویند با توجه به اینکه قیمت مس حدود ۷ هزار دلار و هزینه تولید هر تن از این فلز پنج هزار دلار است باید شاهد موج جدید سرمایه‌گذاری برای افزایش ظرفیت تولید باشیم اما به نظر می رسد این منطق صحیح نیست.

بین بازار نفت و بازار مس تفاوت های بزرگ وجود دارد. در سرتاسر جهان صدها هزار چاه نفت وجود دارد اما تنها ۷۰۰ معدن مس فعالیت می کند و نیمی از کل مس جهان از ۲۰ معدن بزرگ تولید می شود. این بدان معناست که عرضه نمی تواند همپای رشد تقاضا افزایش پیدا کند.

از سوی دیگر زمان لازم برای استخراج یک معدن جدید و ساخت کارخانه تولید مس تصفیه شده بسیار بیشتر از حفر یک چاه نفت است. اکتشاف معادن مس از گذشته های بسیار دور آغاز شده در نتیجه از تعداد معادن با عیار بالا و دسترسی آسان به شدت کاسته شده است. در حال حاضر معدنکارها شاهد کاهش ذخیره معادن و عیار سنگ مس هستند و باید از فناوری های پیشرفته استفاده کنند و هزینه بالاتری برای دستیابی به مس شود.

همچنین برخی معادن در کشورهای ناآرام از لحاظ سیاسی قرار دارد. یک کارشناس معدن می گوید برای یافتن ذخایر جدید مس و تولید این فلز یا باید به اعماق زمین بروید یا به آفریقا. گزینه اول به معنای حفر زمین و رفتن به اعماق چند هزار متری است. از تصمیم گیری برای سرمایه گذاری تا تولید مس گاه سال ها طول می کشد تازه اگر مجوزهای زیست محیطی صادر شود و به مهندسان و کارگران توانمند دسترسی وجود داشته باشد.

از سوی دیگر سرمایه گذاری در آفریقا کاری بسیار پرریسک است. جمهوری دموکراتیک کنگو اعلام کرده قصد دارد مالیات ها و حق بهره برداری از معادن مس را بالا ببرد و این در حالیستکه طبق قرارداد، این کشور حق چنین کاری را ندارد. شرکت ها به این تصمیم اعتراض کرده اند و اکنون باید خود را برای مذاکرات طولانی آماده کنند. معادن مس در جمهوری دموکراتیک کنگو و دیگر کشورهای آفریقایی غنی تر از دیگر نقاط جهان هستند اما ریسک سیاسی فعالیت در این قاره بسیار بالاست.

شرایط در شیلی که ۶ میلیون تن از ۲۰ میلیون تن تولید سالانه مس جهان در آن انجام می شود مساعد نیست. در معادن بزرگ مس این کشور، مشکلات کارگری وجود دارد و اگر بخشی کوچک از این شش میلیون تن تولید سالانه مس به دلیل اعتصاب های کارگری متوقف شود، تاثیری بزرگ بر قیمت ها مشاهده خواهد شد. کارگران معادن شیلی به خوبی از نبود مازاد ظرفیت تولید مس در جهان آگاه هستند بدین معنا که حتی اگر یک میلیون تن از ظرفیت تولید مس شیلی تعطیل شود به هیچ عنوان نمی توان آن را جبران کرد.

از سوی دیگر حرکت به سمت استفاده از انرژی های تجدیدپذیر بر مصرف مس جهان خواهد افزود. مصرف مس در تاسیسات انتقال برق از منابع تجدیدپذیر، بیشتر است. همچنین در ساخت خودروهای الکتریکی بیشتر از خودروهای بنزینی و گازوئیلی مس مصرف می شود. در کشورهای با آب و هوای گرم، نیروی کار برای ادامه فعالیت با بهره برداری بالا به تهویه مطبوع نیاز دارد و این به معنای افزایش استفاده از مس است. تقریباً در تمامی حوزه های اقتصاد از مس استفاده می شود و در سال های آینده مصرف این فلز با سرعت بیشتری افزایش خواهد یافت.

درست است که فناوری های پیشرفته در دسترس قرار گرفته و امکان سرمایه گذاری بیشتر وجود دارد اما همانطور که بیان شد، افزودن بر ظرفیت تولید فرایندی بسیار زمان بر است. نخستین واکنش مصرف‌کنندگان، تولیدکنندگان و سیاستمداران، پذیرش افزایش قیمت تحت تاثیر شرایط بد عرضه است. اگر قرار است تقاضا و عرضه در تعادل قرار گیرند باید تقاضا به شدت کاهش یابد در حالی که عکس این حالت در حال وقوع است با توجه به آنچه بیان شد ظرفیت سوددهی سرمایه گذاری در سهام شرکت های فعال در بازار مس بالاست.

در زیر نمودار تغییرات قیمت هر تن مس در دو سال اخیر نشان داده شده است: