سلام بر حسین شهید

فعالان بازار تمایل ندارند شاهد نوسان شدید و کاهش قیمت سهام باشند اما سرمایه گذاران هوشمند به روندها توجه دارند نه اتفاقات. درباره افق سوددهی شرکت های فعال در حوزه معدن ..

بورس۲۴ : رونق اقتصادی جهان و محدودیت در عرضه مواد خام سبب شده قیمت این مواد در شاخص بلومبرگ به بالاترین میزان در ۳ سال اخیر برسد و در این میان سود شرکت های معدنی جهان افزایش یافته است. بدین ترتیب بخش معدن در بهترین شرایط خود در هفت سال اخیر قرار دارد و سرمایه گذاران در سهام این شرکت ها سود قابل ملاحظه کسب کرده اند.

بنا به تخمین بانک مورگان استنلی، بخش معدن جهان سال گذشته ۲۳ میلیارد دلار نقدینگی مازاد کسب کرد و اگر امسال قیمت ها کاهش پیدا نکنند ۲۱ میلیارد دلار دیگر سود نصیب شرکت‌های فعال در این حوزه خواهد شد. پس از دو سال پیاپی رشد قیمت سهام شرکت های معدنی، حال سوال این است که آیا شرایط همچنان مثبت باقی خواهد ماند؟

در این دو سال شاخص اف تی اس ایی از سهام شرکت های معدنی شامل شرکت‌های بی اچ پی بیلیتون، گلنکور و ریوتینتو ۱۸۶ درصد رشد کرده است. از دید بسیاری از کارشناسان مادام که شرکت های معدنی سیاست های سهامدار محور اجرا می کنند و به جای صرف هزینه های عظیم برای ادغام و تصاحب شرکت های دیگر یا اکتشاف و استخراج معادن جدید، سود به سهامداران می دهند پاسخ این سوال مثبت است.

تحلیلگران معتقدند وضعیت مالی شرکت های معدنی بسیار خوب است و انتظار می رود امسال نیز شرکت ها عملکرد بهتر از متوسط بازار داشته باشند. البته برخی از سرمایه گذاران که در سال های گذشته شاهد نوسان های شدید قیمت سهام شرکت های بخش معدن جهان بوده اند وسوسه شده اند اکنون که این بخش در اوج است از بازار خارج شوند. در سال ۲۰۰۰ و دوران رونق بازار مواد خام، بخش معدن صدها میلیارد دلار از پول سهامداران را صرف سرمایه گذاری در پروژه های جدید کرد تا اشتهای سیری ناپذیر چین برای این مواد را تامین کند اما بخشی بزرگ از عرضه جدید هنگامی وارد بازار شد که رشد اقتصاد چین شروع به کاهش کرده بود در نتیجه قیمت ها و سود شرکت های معدنی بزرگ در سال های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ به سرعت کاهش یافت.

مدیران شرکت های یاد شده که از این رویداد پند گرفته بودند دو سال بعد را به کاهش هزینه ها و پرداخت بدهی ها پرداختند و از شروع پروژه های جدید اجتناب کردند.

در ماه های اخیر که قیمت مواد خام به دلیل رونق اقتصاد جهان رشد کرده سرمایه گذاران نگران این موضوع بوده اند که شرکت های بزرگ معدنی بار دیگر به عادت قدیمی خود بازگردند و بر هزینه ها بیافزایند. کارشناسان می گویند: "شرکت های معدنی باید سرمایه گذاران را مطمئن کنند که بازده سرمایه گذاری پایدار است و سود کسب شده صرف هزینه های غیر منطقی نخواهد شد. در واقع شرکت های معدنی باید به توازنی مناسب بین رشد فعالیت ها و تقسیم سود بین سهامداران برسند."

یکی از رویه های مناسب از سوی مدیر عامل شرکت ریو تینتو اتخاذ شده است. او ۱۸ ماه پیش سکان هدایت این شرکت را در دست گرفت و در این مدت بر ایجاد سود نقدی و تقسیم بخشی بزرگ از آن بین سهامداران تمرکز کرده است. او می گوید: "ما با دقت تلاش می کنیم بین رشد شرکت و تقسیم سود تعادل برقرار کنیم و معتقدیم که هیچیک از این دو نباید فدای دیگری شود."

آمارها نشان می دهد در دو سال اخیر شرکت های معدنی در حوزه بازپرداخت بدهی ها بسیار خوب عمل کرده اند و این بدان معناست که میزان بدهی ها به شدت کاهش یافته و سرمایه گذاران در آینده سود نقدی بالا دریافت خواهند کرد.

یکی دیگر از علل چشم انداز بسیار امیدبخش بخش معدن جهان رشد قیمت مواد خام است. با آنکه قیمت ها سال قبل افزایش قابل ملاحظه داشت برای مثال قیمت مس، روی و زغال سنگ به ترتیب ۲۰ درصد، ۲۵ درصد و ۲۷ درصد افزایش یافت اما میزان عرضه با سرعت کافی بالا نرفته و شرکت ها توانایی تامین فوری رشد تقاضا را ندارند. یک دلیل این امر کاهش سرمایه‌گذاری‌ها در حوزه افزایش ظرفیت تولید در سه سال اخیر بوده است.

مدیر شرکت گلنکور اعلام کرده در پروژه های معدنی جدید سرمایه گذاری نخواهد شد. همچنین مدیر شرکت بی اچ پی بیلیتون که بزرگترین شرکت معدنی جهان است میزان سرمایه گذاری خود در حوزه اکتشاف را از ۲۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۳ به 5.2 میلیارد دلار در سال گذشته کاهش داده است. در کل بخش معدن جهان، میزان سرمایه گذاری سرمایه ای از ۱۶۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۲ به ۵۰ میلیارد دلار در سال گذشته رسیده که کاهشی بزرگ محسوب می شود.

به این ترتیب در حالی که تقاضا در حال افزایش است توان افزایش تولید محدود است اما یک ریسک بزرگ سود شرکت های معدنی را تهدید می کند و آن کاهش نرخ رشد اقتصادی چین است. البته اصلاح بخش تولید در چین و اجرای مقررات زیست محیطی سبب می شود حتی اگر تقاضا کاهش یابد قیمت ها سقوط نکند. دولت چین برای کاهش آلودگی هوا و بالا بردن سود شرکت های دولتی، محدودیت هایی در حوزه تولید فولاد و آلومینیوم اعمال کرده است. همچنین واردات قراضه مس محدود شده است. مقررات زیست محیطی همچنین از تولید معادن کاسته است. این اقدامات در مجموع به رشد قیمت آلومینیوم، سنگ آهن، مس و روی کمک کرده است. اکنون مهمترین سوال درباره آینده بازار مواد خام این است که آیا اولویت کنونی مسائل زیست محیطی برای دولت چین، ادامه پیدا خواهد کرد یا نه؟

ریسک دیگری که بازار مواد خام را تهدید می کند، حرکت احتمالی سرمایه گذاران به سمت فروش و شناسایی سود است به ویژه اگر هزینه ها به دلیل رشد قیمت نفت و کاهش ارزش دلار بالا رود احتمال خروج سرمایه گذاران از بازار وجود دارد اما در این حالت نیز دلایلی برای باقی ماندن سرمایه گذاران در بازار وجود دارد. نکته نهایی اینکه احتمال کسب سود بالا مانند آنچه در دو سال اخیر مشاهده شد زیاد نیست البته به دلیل رونق اقتصادی جهان و محدود بودن توانایی در افزایش عرضه، امسال سالی پر سود برای فعالان بازار مواد خام خواهد بود.

در زیر سهم چین در تقاضای جهانی برای مواد خام در سال گذشته میلادی نشان داده شده است: