قیمت سنگ آهن در روزهای اخیر کاهش یافته و بار دیگر این سوال برای فعالان بازار این ماده خام مطرح است که آیا کاهش یاد شده آغاز یک روند است یا پدیده ای زودگذر. درباره چشم انداز بازار دیدگاه های تامل برانگیز مطرح ..

بورس۲۴ : بازار سنگ آهن با آنکه ابتدای سال جاری میلادی وضعیت مناسبی داشت اما در روزهای اخیر شاهد کاهش قیمت این ماده خام هستیم. اکنون این سوال مطرح است که آیا این کاهش آغاز یک روند بلندمدت است یا تحولات در بازار سنگ آهن زود گذر خواهد بود؟

قیمت هر تن سنگ آهن با عیار ۶۲ درصد در بندر کینگدائوی چین به محدوده ۷۳ دلار رسیده است. قیمت ها برای فروش آتی با آنکه افزایش یافته اما در پایین ترین میزان در یک ماه اخیر قرار دارد. میزان بالای ذخیره سنگ آهن سبب شده تاثیر اختلال در حمل و نقل به دلیل برف شدید در چین جبران شود و قیمت ها بالا نرود.

تحلیل گران گروه مطالعاتی وود مک کینزی می گویند، کاهش اخیر قیمت ها چه زود گذر باشد چه ادامه پیدا کند، افق بازار چندان امید بخش نیست به همین دلیل این موسسه پیش بینی خود از متوسط قیمت سنگ آهن در سال جاری میلادی را به ۶۳ دلار در هر تن کاهش داده که نسبت به متوسط قیمت ها در سال گذشته میلادی، ۱۲ درصد پایین تر است. در ادامه به شرایط حاکم بر بازار سنگ آهن اشاره می کنیم.

سیاست های زیست محیطی دولت چین. سال گذشته میلادی برنامه های سختگیرانه زیست محیطی در چین به رشد قیمت سنگ آهن با عیار بالا کمک کرد. امسال نیز این عامل بر بازار تاثیر دارد و انتظار می رود سخت‌گیری‌ها افزایش پیدا کند. مقررات زیست محیطی فشار بر تولید کنندگان فولاد را افزایش می دهد تا میزان پایبندی آنها بیشتر شود. محدود شدن فعالیت واحدهای فولادسازی آلاینده محیط زیست ادامه پیدا می کند و قیمت ها بالا باقی خواهد ماند. کارخانه های فولادسازی برای رعایت مقررات زیست محیطی به سمت استفاده از سنگ آهن با عیار بالا که عموماً وارداتی است حرکت می کنند و این به معنای افزایش قیمت ها است. انتظار می‌رود مصرف فولاد در چین ثابت باقی بماند و محدود شدن تولید سبب رشد قیمت ها خواهد شد.

تغییر ساختار بخش فولاد. سال پیش برنامه اصلاح ساختار بخش تولید فولاد آهسته پیش رفت. تحلیلگران وود مک کینزی معتقدند سرمایه گذاری در بخش های زیرساختی تا اندازه ای می‌تواند تاثیر کاهش فعالیت ها در بخش های دیگر را خنثی کند. اگر میزان سرمایه‌گذاری‌ها کافی نباشد مصرف فولاد کاهش می یابد و این به معنای افت تقاضا برای سنگ آهن خواهد بود.

وضعیت عرضه. سال گذشته نوسان در قیمت ها بسیار زیاد بود و این نوسان امسال نیز ادامه پیدا خواهد کرد. میزان عرضه سنگ آهن امسال افزایش می یابد و فعالان بازار بر وضعیت بخش های مصرف کننده فولاد از جمله بخش تولید کارخانه ای در اقتصادهای بزرگ تمرکز می کنند. با توجه به اینکه احتمال کسری عرضه بسیار کم است رشد تولید سنگ آهن از سوی شرکت های بزرگ تولیدکننده این ماده خام بر قیمت ها فشار وارد خواهد کرد. چهار شرکت بی اچ پی بیلیتون، ریوتینتو، فورتسکیو و ویل اس ای بزرگ ترین عرضه کنندگان سنگ آهن در جهان هستند.

افزایش سرمایه گذاری ها. سرمایه گذاری در افزایش ظرفیت تولید سنگ آهن از سال ۲۰۱۲ کاهش یافته است. در آن سال ۵۰ میلیارد دلار در این حوزه سرمایه‌گذاری شد اما تخمین زده می شود که سال قبل این رقم ۱۳ میلیارد دلار بود. امسال روند کاهش معکوس خواهد شد. شرکت های بزرگ استرالیایی و برزیلی برنامه هایی برای افزایش ظرفیت تولید دارند. همچنین ضروری است با خودکار کردن فرآیندها از هزینه ها کاسته شود. به این ترتیب تغییراتی در بخش تولید و سرمایه‌گذاری مشاهده خواهد شد.

تمرکز بیشتر. سهم شرکت های بزرگ تولید کننده سنگ آهن از تولید این ماده خام در سال ۲۰۱۲ حدود 62 درصد بود. سال گذشته این رقم به ۷۰ درصد افزایش یافت و پیش بینی شده امسال سهم یاد شده به ۷۲ درصد می رسد. به باور تحلیلگران موسسه وود مک کینزی، تمرکز در حوزه عرضه در آینده بیشتر می‌شود و این روند بر قیمت ها تاثیر خواهد داشت.

وزارت صنعت و نوآوری استرالیا معتقد است امسال قیمت سنگ آهن ۲۰ درصد کاهش می یابد زیرا عرضه رشد می کند در حالی که تقاضا در چین تغییری نخواهد داشت. در روزهای اخیر یکی از دلایل کاهش قیمت سنگ آهن سرد شدن هوا در شمال چین بوده که از تقاضا برای فولاد کاسته است.

در این میان برخی کارشناسان معتقدند نگرانی ها درباره کاهش نرخ رشد اقتصادی چین و تاثیر آن و قیمت فولاد و سنگ آهن منطقی نیست. نکته نخست اینکه طرح های زیرساختی چین با قدرت در حال اجراست و هرگونه محدود شدن فعالیت ها در بخش های مصرف کننده فولاد زودگذر خواهد بود. دولت اجازه نخواهد داد فعالیت های اقتصادی به شکل کنترل نشده کاهش یابد.

این هفته گزارش ها از بخش تولید کارخانه ای و خدمات چین نشان دادن فعالیت ها در حال افزایش بوده و دلیلی وجود ندارد این روند کند شد. سال پیش اقتصاد چین 6.9 درصد رشد کرد که بالاتر از پیش بینی ها بود. البته در حوزه صادرات ممکن است محدودیت هایی پدید آید. ارزش یوان در برابر دلار در ماه گذشته میلادی 3.4 درصد افزایش یافت و این روند افزایش از رقابت‌پذیری کالاهای چینی از جمله فولاد می کاهد. وابستگی رشد اقتصادی چیت به سرمایه گذاری و صادرات در حال کمتر شدن است و این عامل به برقراری ثبات کمک خواهد کرد. هر دو گروه تحلیلگران بر این موضوع اتفاق نظر دارند که در ماه های آینده نوسان قیمت فولاد و سنگ آهن شدید خواهد بود.

در زیر نمودار تغییرات قیمت هر تن سنگ آهن با عیار 62 درصد در بندر کینگدائوی چین در 12 ماه اخیر نشان داده شده است: