در روزهای اخیر شاهد کاهش برخی شاخص های مالی و قیمت ها در بازار مواد خام بوده ایم. همچنین نسبت قیمت به بازده سهام به سطوح بسیار بالا رسیده و اکنون این سوال مطرح است که ..

بورس۲۴ : در روزهای اخیر قیمت نفت، طلا و برخی فلزات پایه کاهش یافته و افت و خیزها در شاخص های مالی در برخی بورس های بزرگ کمتر شده است و این درحالیستکه اخبار منتشر شده از اقتصاد چین، منطقه یورو و آمریکا عموما مثبت بوده است. سال گذشته میلادی بازارهای مالی و مواد خام عملکرد مثبت داشتند و به نظر می‌رسد سرمایه گذاران انتظار دارند امسال نیز همان روند ادامه یابد.

حال سوال این است که آیا چنین خواهد شد؟ واقعیت این است که مهمترین عامل موثر بر بازارهای مالی و مواد خام، شرایط کلی اقتصاد جهان است.

در دو سال اخیر شاخص های مالی پیوسته افزایش یافته اند و بر مبنای داده هایی که از بخش های مهم اقتصادهای بزرگ منتشر شده می توان انتظار داشت امسال نیز سرمایه گذاران در بازارهای مختلف عموماً سود کسب کنند. در دو هفته اخیر گزارش های مربوط به بخش تولید کارخانه ای منطقه یورو، آمریکا و چین در ماه پایانی سال گذشته، همگی امیدبخش بودند و وضعیت بازار کار در اقتصادهای توسعه یافته بهتر شده است. در آمریکا نرخ بیکاری اکنون 4.1 درصد و شرایط بازار کار در آستانه اشتغال کامل است.

یکی از سوالات مهم این است که آیا سرمایه گذاران در ماه های اخیر با پیش بینی بهبود شرایط، زمینه را برای رشد شدید قیمت سهام فراهم کرده اند طوری که از این پس رونقی در بازارهای مالی مشاهده نخواهند شد. اگر این طور باشد تاثیر خبرهای مثبت از پیش گذاشته شده و نباید انتظار داشت امسال بازارها مانند سال قبل پررونق باشند.

بهتر است در این زمینه به چند نکته اشاره شود. نسبت قیمت به بازده سهام بورس آمریکا که در آن از متوسط ۱۰ ساله سود شرکت ها استفاده می شود اکنون 32.4 است. آخرین باری که این نسبت بالاتر از رقم یاد شده بود در سال ۱۹۲۹ بود یعنی دقیقا قبل از سقوط بورس این کشور. همچنین در دوره شکل گیری حباب قیمت سهام شرکت های اینترنتی نیز نسبت قیمت به بازده بسیار بالا بود.

در نظرسنجی بانک مریل لینچ آمریکا از مدیران صندوق های سرمایه گذاری که در ماه گذشته میلادی انجام شد، ۴۵ درصد آنها معتقد بودند قیمت سهام بیش از حد بالاست. این بالاترین میزان در ۲۰ سالی است که نظرسنجی انجام می شود. البته ۴۸ درصد سرمایه گذاران هنوز هم بیش از حد طبیعی سهام در سبد دارایی خود دارند.

یکی از دلایل تمایل سرمایه گذاران به بازار سهام، جذابیت اندک دیگر بازارها از جمله بازار اوراق قرضه است. در نظرسنجی بانک مریل لینچ ۸۳ درصد از مدیران صندوق های سرمایه گذاری معتقد بودند قیمت اوراق قرضه بیش از حد بالاست. نکته مهم این است که اخبار مثبت از اقتصاد جهان سبب جذابیت بازارهای مالی شده است. رونق اقتصاد جهان به معنای افزایش سود شرکت هاست. سرمایه گذاران انتظار دارند در سه ماهه سوم سال جاری میلادی سود سالانه شاخص استاندارد اند پورز به 11.9 درصد برسد.

عامل بعدی گرایش سرمایه گذاران به بازار سهام، تصویب شدن قانون جدید مالیات ها در آمریکاست. در نظرسنجی بانک مریل لینچ مشخص شد بیش از ۷۰ درصد مدیران صندوق های سرمایه گذاری معتقدند قیمت سهام تحت تاثیر اجرای قانون افزایش خواهد یافت. یکی از جنبه های جالب توجه رونق بازارهای مالی در سال گذشته میلادی، رشد پیوسته شاخص ها بود. شاخص MSCI قیمت سهام بازارهای جهان در هر ماه از سال قبل افزایش یافت. شاخص بی ثباتی بازار نیز در سطوح بسیار پایین باقی ماند.

به نظر می رسد هیچیک از تحولات سیاسی از جمله تنش ها بین آمریکا و کره شمالی، تحقیقات درباره عوامل موثر بر پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و مشکل دولت آلمان در ایجاد ائتلاف، تاثیر بلندمدت بر رفتار سرمایه گذاران نداشته است. البته تحولات سیاسی می تواند بر عملکرد بازارهای مالی تاثیر گذارد، به ویژه اگر جنگی دیگر در آسیا یا خاورمیانه رخ دهد. اما نگرانی اصلی سرمایه گذاران سیاست های پولی بانک های مرکزی بزرگ است. بانک مرکزی آمریکا بارها نرخ های بهره را بالا برده و قصد دارد این برنامه را امسال نیز ادامه دهد. همچنین بانک مرکزی اروپا در حال محدود کردن سیاست های حمایتی خود است. این درحالیستکه در ۱۰ سال اخیر پایین بودن نرخ های بهره و تزریق نقدینگی به رونق اقتصادها و خروج آنها از رکود منجر شده است اما اکنون قرار است این سیاست ها محدود شود.

عامل دیگر نگرانی سرمایه گذاران و کارشناسان، افت نرخ رشد اقتصادی چین است. سال گذشته میلادی نرخ های در چین بالا برده شد و تاثیر این اقدام امسال مشاهده خواهد شد. با آنکه این تأثیر بزرگ نخواهد بود اما سبب نگرانی سرمایه گذاری می شود. یکی از ابهام های مهم، نرخ رشد اقتصاد چین در سال جاری میلادی است. اقتصاد این کشور سال گذشته 6.9 درصد رشد کرد که بالاتر از نرخ هدف دولت بود. این در حالیستکه درباره ریسک های مالی که اقتصاد چین و تهدید می کند نگرانی های عمیق وجود دارد.

در زیر نمودار تغییرات شاخص استاندارد اند پورز در یک سال اخیر نشان داده شده است: