دکتر حسن زاهدی مدیر عامل بانک اعتبارات کشاورزی ایران در روز ٢۶ مرداد ١٣۴۵خبر از عرضه ٧٠٠میلیون تومان سهام کارخانجات دولتی با حداقل سود ۶ درصد در سال، در یک دوره پنج ساله داد. مبلغ اسمی این سهام که بی نام بود ١٠٠٠ریال و بهای آن در ازای دریافت دستور پرداخت های صادر شده از سوی وزارت کشاورزی نیز قابل پرداخت بود. البته پرداخت بهای سهام این کارخانجات با قبوض اصلاحات ارضی از طریق گیشه بانک میسر نبود و فقط در صورت بررسی و تطبیق امضای دارنده قبض قابل انجام بود. لازم به ذکر است سود ۶ درصدی این کارخانجات مادامی که ۵١ درصد سهام آن در اختیار دولت بود تضمین شده بود...

بورس۲۴ : در نوشتار هفتم از گاه شمار 50 سالگی بورس گفته شد «در حالی که لایحه بورس در کمیسیون اقتصادی مجلس بررسی می شد در تهران یک بورس محدود و غیر رسمی در محل بانک کشاورزی آغاز به کار کرد که قبوض اصلاحات ارضی و سهام معدودی از کارخانه های دولتی و خصوصی در آن مبادله می شد.»

اما در ادامه سرنوشت کش و قوس دار بورس در ایران به کجا رسید...!؟

بانک های موسس اولین بورس سهام معتقد بودند که برای ایجاد اعتماد عمومی باید در انتخاب سهام شرکت ها دقت زیادی به عمل آید چرا که به باور آن ها شروع کار بورس سهام و اصلاحاتی که در نحوه تاسیس و نوع کار شرکت های سهامی به وجود می آورد عامل جذب سرمایه های زیادی در صنایع مورد نیاز کشور به شمار می آمد که خود مقدمه توسعه صنعتی کشور محسوب می شد.

اگر چه قانون تاسیس بورس اوراق بهادار در 27 اردیبهشت 1345به تصویب نهایی مجلسین رسید اما راه اندازی بورس کمی به تاخیر افتاد این وقفه باعث شد تا سناتور دکتر سجادی در 14 آذر همان سال خواستار پاسخگویی دکتر عالیخانی وزیر اقتصاد در خصوص تاخیر در اجرای قانون بورس اوراق بهادار در مجلس شود.

اساسنامه بورس در 15 مرداد 1345 در کمیسیون مقدماتی که به این منظور تشکیل شده بود به تصویب رسید و برای تایید به شورای بورس ارسال شد.

تاسیس بورس ایران پس از تایید شورای مذکور به صورت قطعی در می آمد. اعضای شورای بورس عبارت بودند از دادستان کل کشور، رئیس کل بانک مرکزی ایران، یکی از معاونان وزارت اقتصاد، خزانه دار کل، رئیس کانون بانک ها، روسای اتاق های بازرگانی و صنایع معادن، رئیس هیات مدیره بورس ایران به اضافه سه نفر از شخصیت های مالی و اقتصادی که به مدت سه سال به پیشنهاد وزرای اقتصاد و دارایی برای عضویت در شورا تعیین می گردیدند.

لایحه 1438مورخ خرداد سال 1343راجع به بورس اوراق بهادار که پس از تصویب در مجلس شورای ملی به مجلس سنا ارسال شده و اصلاحاتی در آن صورت گرفته بود در جلسه مورخ 6 اردیبهشت سال 1345 کمیسیون اقتصاد با حضور دکتر ضیایی معاون وزارت اقتصاد مورد رسیدگی قرار گرفت و پس از اعلام نظر موافق کمیسیون نسبت به اصلاحات، لایحه مذکور به تصویب رسید. آیین نامه اجرایی قانون تاسیس بورس اوراق بهادار در مهر سال 1345به تصویب کمیسیون مشترکی از نمایندگان وزارت اقتصاد، وزارت دادگستری و بانک مرکزی ایران رسید و برای امضای وزیران اقتصاد و دادگستری ارسال شد. به موجب این آیین نامه دبیر خانه بورس در بانک مرکزی ایجاد می شد و پرداخت هزینه های مربوط به آن به عهده بانک مرکزی بود.

دکتر حسن زاهدی مدیر عامل بانک اعتبارات کشاورزی ایران در روز 26 مرداد 1345خبر از عرضه 700میلیون تومان سهام کارخانجات دولتی با حداقل سود 6 درصد در سال، در یک دوره پنج ساله داد. مبلغ اسمی این سهام که بی نام بود 1000ریال و بهای آن در ازای دریافت دستور پرداخت های صادر شده از سوی وزارت کشاورزی نیز قابل پرداخت بود. البته پرداخت بهای سهام این کارخانجات با قبوض اصلاحات ارضی از طریق گیشه بانک میسر نبود و فقط در صورت بررسی و تطبیق امضای دارنده قبض قابل انجام بود. لازم به ذکر است سود 6 درصدی این کارخانجات مادامی که 51 درصد سهام آن در اختیار دولت بود تضمین شده بود.

ادامه دارد...

برگرفته از کتاب تاریخ بازار سرمایه ایران ؛ نوشته علی سعیدی و شادروان شهلا کشاورز نژاد