سلام بر حسین شهید

ذهنیت غالب در گذشته بر این مبنا بود که پروژه های بزرگ پالایشگاهی و پتروشیمی به تأمین مالی ارزی نیاز داشته و به تأمین مالی ریالی کمتری نیاز دارند ولی تجربه احداث پالایشگاه ستاره خلیج فارس به عنوان بزرگ ترین پالایشگاه میعانات گازی در غرب آسیا و تأمین مالی ریالی آن در بستر بورس انرژی نشان داد که می توان بخش مهمی از هزینه های احداث را به صورت ریالی تأمین مالی کرد.در سال گذشته در ٣ مرحله مختلف جمعاً ٣٠٠ میلیارد تومان سلف استاندارد موازی بنزین این پالایشگاه عرضه و معامله شد که نشان می دهد جنس تأمین مالی این صنعت با تقویت تکنولوژیکی کشورمان تغییر کرده است...

بورس۲۴ : در نوشتارهای پیشین به بسترهای اصلی تأمین مالی در بورس انرژی یعنی از طریق معاملات سلف ، استاندارد موازی و صندوق پروژه اشاره کردیم و ویژگی های تأمین مالی در صنعت برق مورد توجه و ارزیابی قرار گرفت. هم اکنون می توان به تأمین مالی در سایر پروژه های پالایشگاهی و پتروشیمی اشاره کرد که از جذابیت بیشتری در کشور ما برخوردار است.

ذهنیت غالب در گذشته بر این مبنا بود که پروژه های بزرگ پالایشگاهی و پتروشیمی به تأمین مالی ارزی نیاز داشته و به تأمین مالی ریالی کمتری نیاز دارند ولی تجربه احداث پالایشگاه ستاره خلیج فارس به عنوان بزرگ ترین پالایشگاه میعانات گازی در غرب آسیا و تأمین مالی ریالی آن در بستر بورس انرژی نشان داد که می توان بخش مهمی از هزینه های احداث را به صورت ریالی تأمین مالی کرد.در سال گذشته در 3 مرحله مختلف جمعاً 300 میلیارد تومان سلف استاندارد موازی بنزین این پالایشگاه عرضه و معامله شد که نشان می دهد جنس تأمین مالی این صنعت با تقویت تکنولوژیکی کشورمان تغییر کرده است.

در صنایع مختلف پالایشی و پتروشیمی می توان از هر 3 شیوه تأمین مالی در بورس انرژی بهره برد یعنی فروش سلف محصولات تولیدی ، عرضه اوراق سلف استاندارد موازی و همچنین صندوق پروژه پتانسیل اجرایی گسترده ای دارد. در گذشته تجربه عرضه سلف استاندارد موازی وجود داشته ولی هم اکنون ابزار جدیدی و بهتری برای تأمین مالی این قبیل پروژه ها در دسترس است که تاکنون پروژه های پالایشی و پتروشیمی از این شیوه بهره نبرده اند اگرچه در صنعت نیروگاهی تاکنون 100 میلیارد تومان تأمین مالی در چارچوب صندوق پروژه به ثبت رسیده است. در چارچوب اوراق سلف استاندارد موازی ، شرکت عرضه کننده و خریدار می تواند در زمان مقرر کالا و یا اصل سرمایه و سود آن را تسویه کنند اگرچه جذابیت تسویه وجوه به صورت نقدی به صورت کلی بیشتر است.

این در حالی است که در چارچوب صندوق پروژه مثلاً برای پروژه های نیمه تمام ، عرضه کننده می تواند در زمان سررسید یا اصل سرمایه به همراه سود آن را به خریدار تحویل داده و یا سهام شرکت را در همین چارچوب به خریدار تحویل دهد. این ویژگی مهم با فرض اجرای پروژه و تضمین های آن جذابیت دو چندانی را برای دو طرف به همراه دارد زیرا عرضه کننده می تواند در زمان مورد نظر با فرض جذابیت های پروژه ، سهام مورد نظر را به خریدار اوراق ارائه کرده که بار مالی چندانی برای وی در بر ندارد و یا با تسویه وجوه حتی با فروش سهام ، اصل و سود سرمایه را پرداخت کند. خریدار نیز می تواند در زمان سررسید یا اصل سرمایه و سود آن را نقدی دریافت کرده و یا با فرض جذابیت های آن سهام پروژه را دریافت دارد که به واقع معامله ای برد – برد برای دو طرف به شمار می آید. این در حالی است که بورس انرژی در نهایت توانست تا با تغییر ساز و کارهای معاملاتی ، اجرایی شدن این ابزار مالی را کلید بزند که نشان دهنده تلاش های گسترده این بازار مالی برای توسعه معاملات خود محسوب می شود.

هم اکنون این بسترهای معاملاتی یعنی فروش به صورت سلف و تأمین مالی شرکت عرضه کننده محصول ، عرضه اوراق سلف استاندارد موازی به صورت ریالی و تسویه اصل و سود سرمایه در زمان سررسید و یا امکان عرضه فیزیکی کالا و در نهایت صندوق پروژه به عنوان جدیدتر ابزار مالی پروژه های پالایشگاهی و پتروشیمی در بورس انرژی فراهم شده و تجربه کاربردی آن نیز وجود دارد.

در نهایت انتشار اوراق مشارکت ارزی آخرین رویکرد اجرایی است که در بستر بازار سرمایه رهگیری می شود اگرچه تاکنون اجرایی نشده است. با توجه به تمامی این موارد و ابزارهای موجود به صراحت می توان عنوان کرد که بورس انرژی توان در اختیار گذاشتن اغلب نیازهای پروژه های پالایشی و پتروشیمی را در اختیار دارد که با توجه به معاملات نقدی و فیزیکی محصولات در بازارهای داخلی و بین المللی ، پتانسیل تسویه وجوه و استفاده از توان بازاریابی این نهاد مالی نیز در دسترس علاقمندان قرار داشته و دارد.

ادامه دارد...