در هفته های اخیر موضوع افزایش شدید قیمت بیت کوین سوالات زیادی برای سرمایه گذاران مطرح کرده و بسیاری از فعالان بازار، وسوسه شده اند وارد این بازار شوند اما بهتر است به ..

بورس۲۴ : قیمت بیت کوین که ابتدای سال ۲۰۱۵ اندکی بالاتر از ۳۰۰ دلار بود اکنون به بالای ۱۴ هزار دلار رسیده و مدتی است همه مشغول صحبت درباره این ارز دیجیتال هستند. نوسان شدید قیمت بیت کوین در دورانی که افت و خیز قیمت سهام در اکثر بازارها اندک است سبب شده بسیاری از سرمایه گذاران برای کسب سود سریع به این ارز توجه کنند.

بورس آمریکا تصمیم گرفته سال آینده میلادی معاملات آتی بیت کوین را آغاز کند. این اقدام به سرمایه گذاران امکان می دهد ابزاری جدید برای معامله در اختیار داشته باشند. از سوی دیگر بانک های بزرگ که در این نوع بازارها نقش واسطه را بازی می کنند و از نوسان قیمت ها سود می برند وسوسه شده اند وارد بازار ارزهای دیجیتال شوند و این در حالی است که درباره این ابزار سوالات متعددی وجود دارد.

برای مثال مشخص نیست آیا می توان از این ابزارها برای پرداخت استفاده کرد و آیا این ارزها دارای ارزش هستند یا نه. بانک جی پی مورگان به ریاست جمی دیمون، کسی که بیت کوین به راه یک فریب نامیده در حال بررسی برنامه کمک به مشتری ها برای معاملات آتی بیت کوین است. همچنین بانک گلدمن ساکس اعلام کرده در واکنش به درخواست مشتری ها مشغول بررسی موضوع ایفا کردن نقش بازارسازی برای بیت کوین است.

بیت کوین در سال ۲۰۰۹ به عنوان یک پروژه محاسباتی اپن سورس متولد شد. بیت کوین زنجیره ای از کد های رایانه ای است و بیت کوین جدید را - تا یک حد مورد توافق - می توان با رایانه هایی که حق ایجاد بیت کوین را دارند و از طریق حل پازل های پیچیده ایجاد کرد. تراکنش ها در یک دیتابیس به نام بلاک ثبت می‌شود و هویت افراد پشت‌پرده تراکنش ها مخفی است. از تکنیک های رمزنگاری برای جلوگیری از تقلب استفاده می شود و به همین دلیل به بیت کوین و دیگر ارزهای شبیه آن مانند اتریوم ارزهای رمزنگاری شده می‌گویند. دولت ها و بانک ها در این فرایند نقشی ندارند.

نتیجه تحولات اخیر در بازار بیت کوین، اشتیاق عظیم سرمایه گذاران به حضور در این بازار است. در واقع ارزهای رمزنگاری شده مورد حمایت سرمایه‌گذارانی قرار گرفته که اعتماد خود را به افراد و نهادها به ویژه دولت ها و بانک ها از دست داده اند. رابرت شیلر اقتصاددان دانشگاه ییل معتقد است تقاضا برای بیت کوین از همان نوع اضطراب ها درباره زندگی مدرن نشأت می گیرد که سبب انتخاب دونالد ترامپ به عنوان رئیس جمهوری آمریکا شد.

او در مصاحبه با کوارتز گفته است: "بیت کوین، به نوعی به این اضطراب ها پاسخ می دهد و شکلی از قدرت به دارندگان می دهد. من می فهمم چرا اتفاقی در حال رخ دادن است. بیت کوین پاسخی است به یک هراس بنیادی."

لری فینک، مدیر شرکت بلک راک که بزرگترین شرکت مدیریت سرمایه است می گوید: "تحولات اخیر نشان می دهد که چه میزان تقاضا برای پول شویی وجود دارد." جوزف استیگلیتز، اقتصاددان آمریکایی برنده جایزه نوبل گفته است باید دادوستد بیت کوین ممنوع شود. او می گوید: "علت موفقیت بیت کوین این است که این ارز تحت نظارت هیچ شخصی و نهاد دولتی نیست. بیت کوین برای جامعه هیچ سودمندی ندارد."

مسلما افزایش قیمت بیت کوین بی سابقه است. در ۱۲ ماه منتهی به ۳۰ نوامبر سال جاری میلادی، قیمت این ارز ۱۷۷۳ درصد افزایش یافت و ارزش بازار آن به ۱۷۰ میلیارد دلار رسید که با ارزش بازار شرکت جنرال الکتریک برابر است. برای درک بهتر یادآوری می کنیم که در سال پایانی رونق حباب گونه شرکت های فعال در حوزه اینترنت، شاخص نزدک در بورس آمریکا حتی دو برابر نشد. دیگر حباب های بورسی از جمله مورد سال ۱۹۲۹ در آمریکا، مورد سال ۱۹۸۹ در ژاپن و مورد سال 2007 در چین تقریبا شبیه همان حباب شاخص نزدک بودند.

اکثر ویژگی های کلاسیک یک سرمایه گذاری هیجانی در بیت کوین قابل مشاهده است. چارلز کیندلبرگ در سال ۱۹۷۸ گفت: "دوران های سرمایه گذاری هیجانی با پذیرش گسترده یک ابزار جدید سرمایه گذاری که تأثیر فراگیر دارد آغاز می شود. سرمایه گذاران به افزایش قیمت ها امیدوارند و ارزش گذاری این ابزار دشوار است."

سیاست های انبساطی پولی از آن نوع که پس از بحران مالی سال ۲۰۰۸ آغاز شد عامل حمایتی مضاعف برای ورود به سرمایه گذاری های اشتباه است. تعداد صندوق هایی که در ارزهای رمزنگاری شده سرمایه گذاری کرده اند از 55 صندوق به 169 صندوق افزایش یافته است. یکی از تحلیلگران می گوید: "بین حباب قیمت سهام شرکت های فعال در حوزه اینترنت و حباب قیمتی بیت کوین شباهت های زیادی وجود دارد. حباب قیمت سهام شرکت های یاد شده عمدتاً تحت تاثیر "ترس از جا ماندن" شروع شد. بسیاری از سرمایه‌گذاران بدون آنکه واقعا بفهمند مشغول چه کاری هستند وارد بازار شدند در نتیجه قیمت ها به سرعت افزایش یافت و اکنون که یک دهه از آن زمان می گذرد شاهد پدید آمدن همان نوسان ها در بازار ارزهای دیجیتال به ویژه بیت کوین هستیم."

نکته مهم دیگر که سرمایه‌گذاران باید به آن توجه کنند این است که اساسا نمی توان گفت هنگام خرید بیت کوین دقیقا چه چیز خریداری می شود. بیت کوین برخلاف سهام و اوراق قرضه جریان درآمد نقدی ندارد و برخلاف مواد خام صنعتی و کشاورزی دارای هیچگونه استفاده نیست که بتوان بر مبنای آن ارزش ذاتی آن را تعیین و محاسبه کرد.

باآنکه بیت کوین یک ارز توصیف شده است اما بهتر است آن را با فلزات گرانبها مقایسه کنیم. قیمت طلا در سال های منتهی به سال ۱۹۸۲ حدود ۳۱۴ درصد افزایش یافت و قیمت نقره 720 درصد رشد کرد.

اقتصاددان دانشگاه ییل می گوید: "بیت کوین یک ماده خام الکترونیکی است که برای پرداخت استفاده میشود و ابزاری برای سفته بازی شده است. این ابزار سرمایه گذاری سود نقدی ندارند ارزش آن در مبنای پیش بینی تقاضای آتی تعیین می شود و هیچ راهی برای تعیین ارزش آن بر مبنای شاخص های بنیادی وجود ندارد."

هیچ یک از این توصیف ها و ویژگی ها به این معنا نیست که رونق بازار بیت کوین در آینده نزدیک از میان خواهد رفت.

در زیر نمودار تغییرات قیمت بیت کوین در یک سال اخیر نشان داده شده است: