امروز قیمت فولاد و سنگ آهن افت و خیز محدود داشته اما نوسان های بزرگ در قیمت ها نگران کننده بوده است. برای سرمایه گذارانی که قصد دارند حضوری بلند مدت در بازار این دو ماده خام ..

بورس۲۴ : ادوین باسون، رییس انجمن جهانی فولاد در مصاحبه با متال بولتن به نکاتی درباره وضعیت بازار این ماده خام اشاره کرده است. در ادامه به مهمترین بخش های سخنان او و وضعیت کلی بازار فولاد و سنگ آهن اشاره می کنیم.

باسون می گوید: "روند رو به رشد استفاده از محصولات فولادی بازیافتی سبب شده تقاضا برای فولاد خام جدید، به تعویق افتد. ظرفیت کافی برای تولید فولاد در جهان وجود دارد و از آنجا که در آینده میزان بازیافت فولاد افزایش خواهد یافت نیازی به ایجاد ظرفیت جدید نیست. این مشکل اصلی است که طی بیست سال آینده وجود خواهد داشت. در واقع سوال این نیست که آیا مازاد ظرفیت تولید کاهش خواهد یافت یا افزایش."

بنا به تخمین سازمان توسعه و همکاری اقتصادی، امسال ظرفیت مازاد برای تولید فولاد به حدود 650 میلیون تن می رسد. از ابتدای سال جاری میلادی تا ماه سپتامبر یعنی در 9 ماه نخست، استفاده از فولاد بازیافتی با 15.8 درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال قبل به 387 میلیون تن رسیده است. در چین امسال استقاده از فولاد بازیافتی به سرعت رشد کرده و در شش ماه نخست سال جاری میلادی به 62.2 میلیون تن رسیده است. در نیمه نخست سال قبل این رقم 42.6 میلیون تن بود. در هند نیز دولت تلاش کرده میزان استفاده از فولاد بازیافتی را بیشتر کند.

باسون می گوید: "امروزه بخشی بزرگ از اجزاء فولادی قابل استفاده در بسیاری از محصولات فولادی، بازیافت نمی شود زیرا هزینه این کار بیش از حد بالاست. اما اگر این امکان فراهم شود وضعیت بازار و صنعت فولاد به شدت تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. اقدامات زیادی باید در حوزه طراحی در صنعت فولاد و استفاده از محصولات فولادی انجام شود، بدین معنا که باید در استفاده، حمل و بازیافت اجزاء فولادی طراحی های جدید انجام شود."

پیمان آب و هوایی پاریس که در سال 2015 از سوی 195 کشور امضاء شد یک عامل مهم استفاده از فولاد بازیافتی است. در حال حاضر اتحادیه اروپا در حال تدوین سیستم مبادله انتشار گازهای گلخانه ایست زیرا این اتحادیه تلاش می کند میزان انتشار گازهای یاد شده در بخش تولید برق و صنایع را کاهش دهد.

با این حال سیستم جدید سبب خواهد شد بخش فولادسازی اروپا تحت تاثیر رقابت شدید جهانی آسیب پذیر شود. آقای باسون در بخشی از سخنان خود گفت، "در سال 2015 میزان گاز دی اکسیدکربن وارد شده به جو زمین 48 میلیارد تن بود و این رقم تا سال 2050 باید به 21 میلیارد تن کاهش یابد. سال 2015 حدود 8 درصد گاز دی اکسید کربنی که وارد جو شد از بخش فولادسازی جهان بود."

از کشورهای تولیدکننده فولاد خواسته شده روش های مناسب برای تجاری سازی تولید فولاد با انتشار کمتر گازهای گلخانه ای بیابند. البته اگر در روش های جدید تولید فولاد از سوخت بیشتری استفاده شود عملا از میزان تولید گازهای گلخانه ای کاسته نمی شود.

از سوی دیگر اگر در منطقه ای فولاد بازیافتی وجود نداشته باشد چاره ای جز تولید فولاد به روش های قبلی نیست و سوال اصلی این خواهد بود که چطور با این روش تولید، میزان کمتری گاز دی اکسیدکربن به جو وارد شود.

در برخی کشورها نظیر ایران و ویتنام، تلاش هایی برای افزایش ظرفیت تولید فولاد شده است. این طبیعی است که در کشورهای در حال توسعه تمایل به افزایش ظرفیت تولید وجود داشته باشد. برای حل مشکل مازاد ظرفیت تولید فولاد باید همزمان دو اقدام صورت گیرد: رشد ظرفیت تولید در اقتصادهای در حال توسعه کمتر شود تا افزایش ظرفیت با افزایش مصرف سازگار گردد و دیگر این که، مازاد ظرفیت تولید در دیگر اقتصادها تعطیل شود.

سال گذشته ظرفیت اسمی تولید فولاد در جهان 2.369 میلیارد تن بود و انتظار می رود امسال این رقم با اندکی کاهش به 2.356 میلیارد تن برسد. با این حال اگر برنامه ها برای ایجاد ظرفیت جدید تولید اجرا شود احتمال دارد این ظرفیت تا سال 2020 به 2.48 میلیارد تن افزایش پیدا کند.

پیش بینی شده تقاضای جهانی برای فولاد امسال با 7 درصد افزایش به 1.622 میلیارد تن و سال آینده با 1.6 درصد افزایش به 1.648 میلیارد تن برسد.

افزایش تدریجی تقاضا برای فولاد سبب خواهد شد تقاضا برای سنگ آهن نیز رشد کند البته بیشترین تاثیر بر بازار فولاد و سنگ آهن از تحولات در اقتصاد چین حاصل می شود.

در سال جاری میلادی، نوسان قیمت سنگ آهن بسیار زیاد بوده و در هفته های اخیر شاهد کاهش قیمت این ماده خام بوده ایم. یک عامل مهم این کاهش، تعطیلی بخش هایی از مراکر تولید فولاد در چین طی ماه های زمستان است. البته افزایش عرضه از سوی شرکت های بزرگ تولیدکننده این ماده خام از جمله ریوتینتو، بی اچ پی بیلیتون، فورتسکیو و ویل اس ای نیز در کاهش قیمت ها موثر بوده است.

درباره افق قیمت سنگ آهن دیدگاه های متنوعی مطرح شده و برخی نهادهای تحلیلگر پیش بینی کرده اند سال آینده قیمت این ماده خام به محدوده 50 دلار در هر تن کاهش خواهد یافت. امروز قیمت سنگ آهن با عیار 62 درصد به زیر 62 دلار کاهش یافته است. قیمت سنگ آهن با عیار 58 درصد در محدود 36 دلار نوسان کرده و قیمت سنگ آهن با عیار 65 درصد به بالای 81 دلار رسیده است. نوسان قیمت ها حاصل افزایش و کاهش قیمت میلگرد در بورس فلزات شانگهای بوده است. در 10 ماه نخست سال جاری میلادی تولید فولاد در چین نسبت به مدت مشابه سال قبل 6.1 درصد افزایش یافته است.

در زیر نمودار تغییرات قیمت هر تن سنگ آهن با عیار 62 درصد در بندر کینگدائوی چین نشان داده شده است: