فعالان بازار فولاد، زغال سنگ، نفت، فلزات پایه و ... در آینده نزدیک با تحولاتی بزرگ در این بازارها مواجه خواهند شد و به دلایلی که در مطلب حاضر آمده باید خود را برای ..

برنامه های اصلاحی دولت چین در حوزه عرضه مواد خام تاثیرات بزرگ در بازار این مواد داشته زیرا این کشور بزرگترین مصرف کننده بسیاری از مواد خام است. این برنامه ها از تعطیل کردن کارخانه های قدیمی یا بدون مجوز گرفته تا سخت گیری در اجرای مقررات زیست محیطی، سبب شده ظرفیت تولید بسیاری از مواد خام کاهش یابد و این امر بر تعادل عرضه و جریان مواد خام در جهان تاثیرات بزرگ داشته است.

رئیس جمهور چین در سخنرانی خود در کنگره ملی خلق این کشور گفت: " چین که بزرگترین تولیدکننده و مصرف کننده تقریبا تمام مواد خام در جهان است به اصلاحات در بخش عرضه عمق خواهد بخشید و برنامه کاهش ظرفیت تولید را ادامه خواهد داد. اقتصاد چین به دورانی وارد شده که در آن کیفیت بالاتر هدف است و دوران رشد سریع اقتصاد پایان یافته است. روند کاهش بدهی ها و ظرفیت تولید ادامه پیدا خواهد کرد."

در ادامه مطلب حاضر وضعیت کاهش ظرفیت تولید در بخش های مختلف اقتصاد چین بیان می‌شود.

فولاد. در سه دهه اخیر، صنعت فولاد چین رشد قابل ملاحظه داشته و این کشور نیمی از کل فولاد جهان را تولید می‌کند. مدتی است دولت چین برنامه کاستن از ظرفیت تولید را آغاز کرده و در این برنامه قرار است میزان خالص کاهش ظرفیت تولید رد سال گذشته و سال جاری میلادی ۲۰۰ میلیون تومان باشد. این میزان کاهش از کل تولید سالانه فولاد ژاپن بیشتر است. اما حتی با تحقق برنامه کاهش ظرفیت تولید، ظرفیت تولید فولاد این کشور یک میلیارد تن در سال خواهد بود.

کاهش ظرفیت تولید در سه مرحله اجرا می‌شود: در نخستین برنامه ۵ ساله که در ژانویه سال گذشته میلادی اعلام شد، قرار شد تا سال ۲۰۲۰ ، ۱۵۰ میلیون تن از ظرفیت تولید فولاد در بخش دولتی کاسته شود. بنابر آمار و ارقام ارائه شده از سوی دولت چین، ۱۰۰ میلیون تن از این میزان از پیش تعطیل شده است.

بنا به تخمین گروه مک کواری، طبق برنامه کاهش تولید فولاد در شهرهای بزرگ چین در زمستان امسال، ۳۲ میلیون تن از ظرفیت تولید کاسته می‌شود اما همزمان قرار است ظرفیت تولید کم هزینه فولاد افزایش یابد. سال پیش میزان افزایش 5.8 میلیون تن بود و امسال ۳۰ میلیون تن خواهد بود. تحلیلگران مک کواری می‌گویند پس از زمستان که برنامه کاهش ۵۰ درصدی ظرفیت تولید فولاد در بیست و هشت شهر بزرگ چین پایان می یابد، عملاً میزان تولید به سرعت افزایش پیدا می‌کند و از تقاضا بیشتر خواهد شد. در این حالت شاهد کاهش قیمت ها خواهیم بود. همزمان با کاهش قیمت فولاد در داخل چین، صادرات این محصول افزایش می یابد و این عاملی برای فشار بر قیمت فولاد در دیگر مناطق به ویژه آمریکا خواهد بود.

آلومینیوم. کاهش تولید آلومینیوم در چین، سختگیری های بیشتر در اجرای مقررات زیست محیطی و تعطیل کردن کارخانه های بدون مجوز تولید سبب رشد قیمت‌ها شده است. بانک سیتی گروپ تخمین می‌زند که در سرتاسر چین، چهار میلیون تن از ظرفیت تولید این فلز کاسته شده است. کنترل تولید در زمستان به کاهش یک میلیون تن دیگر از میزان تولید آلومینیوم منجر خواهد شد.

اقدامات دولت چین سبب شده قیمت ها به بالاترین میزان در ۵ سال اخیر برسد البته پروژه های جدید تولید آلومینیوم به زودی به بهره برداری خواهد رسید. همچنین برخی از کارخانه ها ممکن است سال آینده بتوانند مجوز گرفته و تولید را از سر بگیرند. یکی از تحلیل گران بازار آلومینیوم می گوید: "تا سال ۲۰۲۰ معادل 8.5 میلیون تن ظرفیت جدید تولید به بهره‌برداری می رسد و کارخانه هایی وجود دارند که تعطیل شده اند و ممکن است هر زمان فعالیت خود را از سر بگیرند. البته تا بهار سال آینده هیچ کارخانه ای تولید را از سر نخواهد گرفت.

زغال سنگ. هدف اولیه کاهش ۵۰۰ میلیون تن از ظرفیت تولید تا سال ۲۰۲۰ که در سال ۲۰۱۶ تعیین شد به ۸۰۰ میلیون تومان افزایش یافته است. مقامات مسئول در چین همچنین اعلام کرده اند مایلز ۵۰۰ میلیون تن ظرفیت جدید و با کارایی بالا تر ایجاد کنند اما اندکی بعد این رقم به ۸۰۰ میلیون تومان بالا برده شد و این بدان معناست که عملا تغییری در میزان تولید زغال‌سنگ ایجاد نخواهد شد.

دولت چین برنامه خود در حوزه زغال سنگ را با تعطیل کردن معادن پرهزینه و کاستن از تولید در تمامی معادن آغاز کرده است. در سال جاری میلادی، میزان کاهش ظرفیت تولید ۱۹۰ میلیون تن خواهد بود و ۳۰۰ میلیون تن ظرفیت مدرن برای تولید ایجاد خواهد شد. بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ میزان کاهش ظرفیت تولید ۸۷۵ میلیون تن و میزان افزایش ظرفیت جدید، ۷۵۰ میلیون تومان خواهد بود. باآنکه مازاد ظرفیت تولید کاهش می‌یابد اما تا سال ۲۰۲۰ بازار با مازاد عرضه مواجه خواهد بود. همچنین کاهش ظرفیت تولید در سال جاری میلادی دشوارتر از قبل است.

تحلیل‌گران بانک اچ اس بی سی می گویند، در کوتاه مدت و بلند مدت قیمت‌ها حمایت خواهد شد زیرا از مازاد عرضه کاسته می شود.

پالایش نفت. اگرچه هنوز در برنامه اصلاح مازاد ظرفیت دولت چین، تغییری در میزان تولید پالایشگاه های ایجاد نشده اما به زودی در این بخش نیز تغییراتی ایجاد شد. در حال حاضر تولیدکنندگان سوخت تحت فشار حاصل از رقابت با تولیدکنندگان سوخت های جایگزین هستند و نشانه هایی از کم شدن رشد تقاضا برای سوخت فسیلی نمایان شده است.

پالایشگاه های نفت در چین به شدت با مازاد ظرفیت تولید مواجه هستند و باید از هزینه‌ها بکاهند و میزان تولید را به اندازه برساند که با تقاضا هماهنگ باشد. مدتی است پالایشگاه های چین از میزان تولید خود کاسته اند طوری که نرخ تولید به پایین تر از متوسط جهانی رسیده است. شرکت ملی نفت چین تخمین زده که امسال، از ۷۹۰ میلیون تن ظرفیت پالایش این کشور تنها ۵۵۷ میلیون تومان استفاده می شود و این بدان معناست که ۳۰ درصد ظرفیت تولید معطل است. دولت چین برای کاستن از ظرفیت تولید باید برنامه‌های جدی اجرا کند.

محصولات کشاورزی. برنامه های دولت چین برای حمایت از محیط زیست بر بخش تولید گوشت نیز تاثیر گذاشته است. در نیمه نخست سال جاری میلادی، به عنوان بخشی از برنامه مقابله با آلودگی آب، بیش از ۲۰۰ هزار مرغداری و مرکز پرورش خوک یا تعطیل شده اند یا مکانشان تغییر کرده است.

برنامه هایی که دولت چین برای غلبه بر نقاط ضعف اقتصاد این کشور تدوین کرده به ایجاد ثبات منجر می شود اما بر اقتصادهای دیگر تاثیر خواهد داشت. سرمایه گذاران در بازار مواد خام باید خود را برای نوسان های بزرگ در قیمت ها آماده کنند.