تغییرات ارزش دلار در برابر ارزهای دیگر طی سال جاری میلادی نزولی بوده و انتظار می رود این روند ادامه یابد اما در بلندمدت چه بر سر دلار به عنوان ارز ذخیره بین المللی خواهد آمد؟ بازارهای ارز در آستانه دگرگونی های بزرگ قرار دارند و فعالان بازار باید ..

تحلیلگران بازارهای ارز معتقدند دلار به تدریج جایگاه خود را به عنوان ارزش ذخیره بین المللی از دست می دهد. ترکیبی از فشارهای ژئوپولیتیک سبب پایان سلطه دلار خواهد شد.

جان هاردی، رئیس بخش مبادلات ارزی ساکسو بانک در گزارش فصلی این بانک به بیان دیدگاه های خود در باره افق بلندمدت و کوتاه مدت دلار پرداخته و آورده است: "کارایی دلار هر روز کمتر می‌شود و نیاز فوری به جایگزین کردن آن احساس می‌شود." در ادامه به سه عامل ژئوپولیتیک که از دید آقای هاردی بر دلار فشار وارد می کنند اشاره می گردد.

  1. افزایش قدرت چین در حوزه تجارت جهانی و در بازارهای مالی به ویژه نحوه مدیریت حباب اعتبارات بدون وارد شدن لطمه به اقتصاد داخلی و اقتصاد جهان.
  2. تلاش کره شمالی برای تثبیت جایگاه خود به عنوان یک قدرت هسته ای و تاثیر این موضوع بر روابط چین و آمریکا و اینکه چطور ژاپن قصد دارد با این تهدید مقابله کنند.
  3. ضعف ائتلاف آمریکا و اروپا و اینکه چطور اروپا و اتحادیه اروپا قصد دارند در نقش یک ابرقدرت مستقل عمل کنند.

از دید آقای هاردی، تضعیف جایگاه دلار موضوعی است که مستقیماً از عملکرد چین نشات می گیرد. این کشور سعی می کند تقاضا برای یوان افزایش یابد. مقامات چین به فواید افزایش نقش یوان و ضعیف شدن جایگاه دلار آگاه هستند.

نخستین تمرکز بر تجارت جهانی نفت خواهد بود. چین اعلام کرده قصد دارد نفت را به یوان بخرد و به شرکای تجاری اش اجازه دهد از طلا در این معاملات استفاده کنند. این امکان یعنی ارائه طلا، حرکتی هوشمندانه از سوی چین است زیرا از این طریق کشورهای صادرکننده نفت آزادی عمل بیشتری خواهند داشت.

چین بزرگترین وارد کننده نفت در جهان است و پیش بینی می شود داشتن یک ارز با ثبات و خرید نفت با یوان، جزء نخستین قدم ها در جهت افزایش تقاضا برای این ارز است.

روسیه و ایران که سال هاست تحت تحریم های تجاری و مالی آمریکا قرار دارند از حضور در این برنامه دولت چین خشنود خواهند شد و می‌توانند با حضور خود، قدرتی بزرگ علیه سلطه دلار ایجاد کنند.

آزمون بزرگ تر این است که آیا هم پیمانان سنتی آمریکا از جمله عربستان مایل است ریسک کرده و در ازای فروش نفت یوان بگیرد؟ نکته مهم دیگر این است که اروپا و ژاپن به دنبال اتکای کمتر به دلار هستند زیرا آنها برای حل مشکلات داخلی خود به سمت استفاده از برنامه های حمایتی مالی حرکت می کنند.

ناکارآمدی سیاسی ترامپ سبب می‌شود آمریکا نتواند واکنش مناسب به این روند نشان دهد. تداوم روند کاهش سلطه دلار، آمریکا را در تامین مالی کسری رو به افزایش بودجه دچار مشکل خواهد کرد. از دید آقای هاردی، برنامه حمایت مالی اروپا صرف توسعه توان دفاعی و رفع نقایص در این بخش می شود. در ژاپن دولت تلاش خواهد کرد از بار مالی برنامه انبساطی پولی خود بکاهد.

از دید آقای هاردی در بلندمدت چشم انداز دلار منفی است اما در کوتاه مدت همه چیز به سیاست های بانک مرکزی آمریکا وابسته است. بانک مرکزی آمریکا در سال جاری میلادی 2 بار نرخ های بهره را بالا برده و قصد دارد تا پایان سال یک بار دیگر این اقدام را انجام دهد. همچنین انتظار می رود در سال آینده نیز 3 بار نرخ های بهره بالا برده شود.

اگر کسی که جای خانم یلن را به عنوان رییس بانک مرکزی آمریکا خواهد گرفت سیاست های پولی و مالی درست تدوین کند وضعیت دلار بهتر خواهد بود.

از دید برخی تحلیلگران بزودی نفت به یوان قیمت گذاری خواهد شد و به محض آنکه عربستان این موضوع را بپذیرد دیگر کشورها نیز آن را قبول خواهند کرد.

معامله نشدن نفت به دلار سبب می شود میزان کل مبادلات جهانی به دلار، بین 600 میلیارد دلار تا 800 میلیارد دلار کاهش یابد و حرکت به سمت یوان به رونق اقتصاد چین منجر خواهد شد.